Dreiging van instorting
Matthias Zink, lid van de raad van bestuur van Schaeffler en voorzitter van toeleveranciersvereniging CLEPA, vreest een “crash van de automarkt” als Brussel bij zijn koers blijft. Consumenten zouden massaal nog snel een verbrandingsmotor kopen vóór 2035, waarna jarenlang stagnatie dreigt. Vooral kleinere toeleveranciers zouden daar volgens Zink niet van herstellen.
Ook Ola Källenius, CEO van Mercedes-Benz en voorzitter van autofabrikantenkoepel ACEA, waarschuwt dat Europa zichzelf strategisch in de nesten werkt:
„Als de EU vanaf 2035 volledig inzet op elektrische auto’s, maken we ons afhankelijk van Azië.”
China heeft bijna een monopolie
De grootste zorg: de batterijvoorziening. China domineert de verwerking en verfijning van cruciale grondstoffen zoals lithium. Het land heeft dit al 25 jaar planmatig uitgebouwd en beheerst inmiddels bijna een monopolie, meldt Handelsblatt. Europese inspanningen blijven daarbij ver achter.
Zes van de tien grootste batterijproducenten komen uit China. Alleen CATL en BYD zijn al goed voor meer dan de helft van de wereldmarkt. Zelfs Koreaanse en Japanse spelers als LG en Panasonic zijn grotendeels afhankelijk van Chinese grondstoffen.
“Deze afhankelijkheid maakt Europa kwetsbaar,” zegt Simon Lux van onderzoeksinstituut Fraunhofer. “Geopolitieke spanningen of exportverboden kunnen miljarden aan schade veroorzaken.”
Kritiek op Brussel én de eigen industrie
De autobazen benadrukken dat zij niet tegen elektrische mobiliteit zijn. Integendeel, zij noemen het “de belangrijkste pijler” voor de toekomst. Maar volgens hen is meer technologische openheid noodzakelijk – dus ook ruimte voor moderne verbrandingsmotoren en hybrides.
Källenius wijst erop dat Europa in verbrandermotoren praktisch onafhankelijk is, terwijl het bij batterijen volledig van Azië afhangt. “Brussel moet zich afvragen of deze strategie wel de juiste is,” stelt hij.
Critici zien overigens ook verslapping in de eigen industrie. Jarenlang werden batterijen door Europese fabrikanten weggezet als goedkope massawaar. Daardoor konden Chinese bedrijven de voorsprong nemen.
Politiek onder druk
De waarschuwingen komen vlak voor de internationale autobeurs IAA in München en een cruciale bijeenkomst in Brussel. De Europese Commissie buigt zich opnieuw over de klimaatdoelen voor de transportsector. Hoewel het verbod op de verbrandingsmotor in 2023 werd vastgelegd, groeit nu de politieke steun om de regels te versoepelen.
Conservatieve partijen en een deel van de Commissie willen meer flexibiliteit, mede omdat veel landen hopeloos achterlopen met de aanleg van laadinfra. Alleen in enkele lidstaten, waaronder Duitsland, zijn er echte stappen gezet.
De race om de toekomst
Ondertussen komen Duitse fabrikanten wél met nieuwe elektrische modellen, zoals BMW’s “Neue Klasse” en de elektrische Mercedes GLC. Maar die zitten vooral in het duurdere segment, terwijl betaalbare EV’s voor de massa nog ontbreken.
China laat zien hoe snel het kan gaan: daar is al 30 procent van de nieuw verkochte auto’s volledig elektrisch en nog eens 20 procent hybride. Europese kopers blijven terughoudend: slechts één op de vijf Duitsers die een auto wil kopen, kiest voor elektrisch – in veel EU-landen is dat percentage nóg lager.
Conclusie
De strijd om de toekomst van de Europese auto-industrie draait niet alleen om klimaatdoelen, maar ook om geopolitieke onafhankelijkheid en economische overlevingskansen. Terwijl Brussel onderhandelt, luiden de CEO’s van de sector de noodklok: zonder koerswijziging dreigt Europa de controle over zijn grootste industrie te verliezen.