De elektrische automarkt in China staat voor een grote schok. Volgens Stella Li, topvrouw bij BYD, zullen de komende vijf jaar meer dan 100 merken verdwijnen. Reden: een onhoudbare prijsoorlog, te veel productiecapaciteit en strengere regels vanuit Peking.
Te veel spelers, te weinig ruimte
China is de grootste producent van elektrische auto’s ter wereld, maar het aantal merken is onhoudbaar. Waar in 2024 nog ruim 130 merken actief waren, denkt consultancybureau AlixPartners dat er in 2030 slechts 15 financieel gezond genoeg zijn om te overleven. Deze overblijvers zouden dan drie kwart van de markt in handen krijgen.
Li voorspelt dat vooral kleine en middelgrote fabrikanten het niet gaan redden. Alleen de grootste groepen met sterke posities – zoals BYD zelf – zullen overeind blijven, al erkent ook BYD dat de huidige druk op marges voelbaar is in de kwartaalcijfers.
Prijsoorlog en strengere regels
De directe oorzaak ligt in de jarenlange prijzenslag. Fabrikanten en dealers boden massale kortingen, gratis financiering en subsidies om auto’s de deur uit te krijgen. Maar Peking greep in: de overheid beperkt de kortingen en promoties, omdat ze schadelijk zijn voor de winstgevendheid van de sector en voor de economische stabiliteit.
Tegelijkertijd kampen de fabrieken met te veel capaciteit. Er worden simpelweg veel meer auto’s gebouwd dan verkocht, waardoor de bezettingsgraad van productiehallen scherp is gedaald.
Gevolgen buiten China
De sanering blijft niet beperkt tot de Chinese thuismarkt. Merken die hun afzet kwijtraken, zullen harder proberen door te breken in Europa en Amerika. Maar dat pad is ingewikkeld: invoerheffingen, technische normen en dure distributienetwerken vormen stevige barrières.
Toch kan de overcapaciteit ervoor zorgen dat er meer goedkope Chinese EV’s naar Europa komen, met directe gevolgen voor lokale fabrikanten. Consumenten profiteren mogelijk van lagere prijzen en meer keuze, maar politieke tegenmaatregelen zoals extra invoerheffingen liggen op de loer.
Impact op toeleveringsketens
De effecten reiken verder dan alleen de merken zelf. Als tientallen kleinere autofabrikanten verdwijnen, kunnen ook leveranciers van batterijen en elektronische componenten in de problemen komen. Dat kan wereldwijd leiden tot hogere kosten en langere levertijden.
Analisten verwachten echter geen volledig automatische schoonmaak. Lokale overheden in China hebben er belang bij om werkgelegenheid en industrie overeind te houden. Fusies, regionale samenwerkingen en specialisatie in niches kunnen voor sommige spelers een uitweg bieden.
Een nieuw speelveld
Wat resteert is een kleinere maar krachtigere Chinese EV-markt. Minder merken, maar wel sterkere spelers die schaalvoordelen hebben en internationaal meer gewicht in de schaal leggen. Voor Europa betekent dit een uitdagende mix van kansen en bedreigingen: toegang tot betaalbare elektrische auto’s, maar ook een intensere concurrentiestrijd met producenten die dankzij deze consolidatie sterker dan ooit worden.