Experts waarschuwen voor verontrustend nieuw gevaar in het donker: de schaduwkant van innovatie

Wetenschap waarschuwt over felle LED-verlichting

Wat ooit bedoeld was om rijden veiliger te maken, dreigt nu het tegenovergestelde te bereiken. Volgens nieuw onderzoek van het Britse Transport Research Laboratory (TRL) zijn moderne LED-koplampen zo fel geworden dat ze ’s nachts een serieus risico vormen voor de verkeersveiligheid.

De felwitte lichtbundels, vooral op hogere voertuigen zoals SUV’s, zorgen voor extreme verblinding bij tegenliggers.

Uit het onderzoek blijkt dat 97 procent van de automobilisten vindt dat koplampen te fel zijn. En ruim een derde geeft toe minder of helemaal niet meer te rijden in het donker door het verblindende licht van andere auto’s.

Motorrijders en ouderen zijn het kwetsbaarst

De studie noemt vooral motorrijders als risicogroep. Door hun lagere zithoogte en het gebruik van een helmvizier krijgen zij het volle licht recht in het gezicht. TRL ontdekte dat het menselijk oog al sterk wordt beïnvloed boven de 40.000 candela per vierkante meter, een grens die op veel wegen ’s nachts wordt overschreden.

Ook ouderen ondervinden meer hinder. Hun ogen herstellen tot negen keer trager van verblinding dan die van jonge bestuurders. “Sommige mensen moeten letterlijk stoppen met rijden totdat hun zicht terugkeert,” aldus veiligheidskundigen.

Van verlichting naar verblinding

De technologische sprong van halogeen naar LED was bedoeld om beter zicht te geven. Maar volgens onderzoekers is de balans zoekgeraakt. LED’s zijn helderder, witter en vaak hoger geplaatst in het voertuig, vooral bij SUV’s. In combinatie met een nat wegdek of vuile vizieren ontstaat een dubbele weerkaatsing die bestuurders desoriënteert.

In Australië en het Verenigd Koninkrijk is de discussie inmiddels politiek geworden. Overheden overwegen nieuwe regelgeving voor koplampsterkte en de Britse regering heeft de kwestie opgenomen in haar komende Road Safety Strategy.

View this post on Instagram

A post shared by CarZing (@carzing)

Ook Nederland merkt het effect

Ook op Nederlandse wegen merken automobilisten het verschil. De ANWB ontving het afgelopen jaar tientallen meldingen van verblinding door moderne verlichting, vooral bij tegenliggers op smalle N-wegen.

Volgens experts ligt de oplossing deels bij bestuurders zelf: koplampen regelmatig laten afstellen en de voorruit schoonhouden.

Toch groeit de roep om adaptieve koplamptechniek die automatisch dimt bij tegemoetkomend verkeer. Die technologie bestaat al in duurdere modellen, maar is zelden te vinden in goedkopere auto’s.

Een paradox van vooruitgang

LED-verlichting bespaart energie, gaat langer mee en lijkt een stap vooruit. Maar volgens de Britse onderzoekers is het een paradox: “Wat begon als innovatie voor veiligheid, is uitgegroeid tot een nieuw gevaar op de weg.”

Of zoals een deelnemer aan het onderzoek het samenvatte: “Ik durf ’s avonds niet meer te rijden, niet door de duisternis maar door het licht.”