Miljoenen automobilisten halen opgelucht adem: EU stemt omstreden plan voor oudere auto's weg

Veiligheid of onnodige lasten

Het doel van de Europese Commissie was nobel: het aantal verkeersslachtoffers in Europa drastisch omlaag brengen. De redenering was dat oudere auto's statistisch gezien vaker technische gebreken vertonen die tot ongevallen kunnen leiden.

Om dit risico in te dammen kwam er afgelopen april een voorstel op tafel om in de hele unie een strenge norm te hanteren. Elke personenauto die ouder is dan tien jaar zou voortaan jaarlijks gekeurd moeten worden.

Hoewel niemand tegen verkeersveiligheid is, stuitte de praktische uitwerking van dit plan op veel weerstand. Critici en diverse lidstaten wezen erop dat de maatregel zijn doel voorbij zou schieten. Het zou betekenen dat miljoenen technisch prima onderhouden auto's onnodig vaak naar de garage moeten.

Dit jaagt burgers op kosten en zorgt voor extra bureaucratie. Tegenstanders benadrukken bovendien dat de meeste ongevallen worden veroorzaakt door menselijk gedrag, zoals afleiding of snelheid, en niet door technische mankementen aan het voertuig.

Frankrijk en Duitsland grijpen in

Het verzet tegen het plan werd geleid door de zwaargewichten uit de Europese auto-industrie: Frankrijk en Duitsland. Zij kregen bijval van onder meer Litouwen. De Franse minister van Transport, Philippe Tabarot, was tijdens de debatten duidelijk over de impact.

Hij rekende voor dat de gemiddelde auto in Frankrijk elf jaar oud is. De maatregel zou dus grofweg de helft van het Franse wagenpark treffen, wat een enorme impact op de bevolking zou hebben.

Het argument van de tegenstanders is sociaal-economisch van aard. Mensen die in oudere auto's rijden doen dit vaak niet uit luxe, maar uit noodzaak omdat een nieuwe auto onbetaalbaar is. Door juist deze groep op te zadelen met een jaarlijkse keuringsplicht en de bijbehorende kosten, worden de kwetsbare huishoudens het hardst geraakt.

De Europese Raad was gevoelig voor deze argumenten. Tijdens een stemming op 21 november werd het voorstel met een overgrote meerderheid weggestemd. Op 4 december zullen de transportministers dit besluit officieel bekrachtigen.

Nederland loopt al voorop

Voor de gemiddelde Nederlandse automobilist klinkt de discussie misschien wat vreemd. Wij zijn in Nederland namelijk al gewend aan een streng regime als het gaat om voertuigveiligheid. Ons APK-systeem is een van de meest fijnmazige van Europa en wij zitten er al jaren bovenop.

In Nederland moet een benzineauto na acht jaar al jaarlijks gekeurd worden. Rijd je een diesel of op LPG? Dan is het regime nog strikter en moet je na drie jaar al elk jaar op de brug verschijnen.

Voor de eigenaar van een twaalf jaar oude Volkswagen Golf of Ford Focus verandert er door dit besluit dus helemaal niets. Je blijft gewoon elk jaar die oproep van de RDW krijgen. Dit toont aan dat Nederland zijn zaken op nationaal niveau al goed heeft dichtgetimmerd, ongeacht wat er in Brussel wordt besloten.

Opluchting voor de hobbyist

Toch is er een specifieke groep Nederlanders voor wie dit besluit een grote overwinning is: de bezitters van youngtimers en klassiekers. Nederland kent een uitzonderingsregel voor auto’s die tussen de 30 en 50 jaar oud zijn.

Deze voertuigen, die vaak hobbymatig worden gebruikt en gekoesterd, hoeven maar eens in de twee jaar naar de APK. Als de Europese regel er in zijn oorspronkelijke vorm doorheen was gedrukt, was deze Nederlandse vrijstelling in gevaar gekomen.

Het zou betekenen dat ook de eigenaar van een klassieke Volvo, Mercedes of Saab elk jaar naar het keuringsstation zou moeten. Zelfs als de auto slechts vijfhonderd kilometer per jaar rijdt. Dankzij het ingrijpen van de lidstaten blijft de hobbyist deze administratieve rompslomp bespaard en blijft de tweejaarlijkse cyclus voorlopig intact.

Hoe nu verder

Het besluit van de Raad is een duidelijk signaal aan de Commissie. Het wetgevende proces in Europa vervolgt nu zijn weg via de zogenaamde trilogen, de onderhandelingen tussen de Commissie, het Parlement en de Raad.

Hoewel er in theorie nog compromissen gesloten kunnen worden, is de kans nihil dat de harde verplichting voor een jaarlijkse keuring terugkomt. De lidstaten hebben een duidelijke grens getrokken: veiligheid is belangrijk, maar niet ten koste van onproportionele lasten voor de burger.