Paniek bij Mercedes en VW: werknemers krijgen tot een half miljoen euro mee om nú te vertrekken

De miljardendans om personeel te lozen

Duitse bedrijven zitten in de hoek waar de klappen vallen. Een aanhoudende recessie, de dure energietransitie en moordende concurrentie uit China zorgen voor rode cijfers. De oplossing lijkt simpel: snoeien in het personeelsbestand. Maar in Duitsland, waar vakbonden machtig zijn en ontslagbescherming heilig is, doe je dat niet zomaar.

Daarom trekken de grote reuzen de portemonnee. Uit berekeningen van Handelsblatt blijkt dat de grootste beursgenoteerde bedrijven (DAX) sinds begin 2024 al meer dan 16 miljard euro hebben gereserveerd voor reorganisaties. Het leeuwendeel daarvan gaat naar gouden handdrukken. Het doel is duidelijk: mensen moeten vrijwillig tekenen bij het kruisje.

Mercedes: de hoofdprijs voor de teamleider

De bedragen die circuleren zijn duizelingwekkend. Mercedes-Benz wil tot 2027 een miljard euro besparen op personeelskosten. Om mensen over de streep te trekken, werd er afgelopen voorjaar gestunt met 'turbo-premies'.

De cijfers liegen er niet om. Een 55-jarige teamleider met dertig dienstjaren en een stevig salaris kon rekenen op een oprotpremie van maar liefst 500.000 euro. Zelfs een dertiger met een modaal inkomen kreeg al snel een ton mee om zijn heil elders te zoeken. Inmiddels hebben zo'n 4.000 medewerkers eieren voor hun geld gekozen, wat Mercedes alleen dit jaar al 1,4 miljard euro kostte.

Ook Volkswagen strooit met geld

Bij Volkswagen is de situatie nog nijpender. Daar moeten tot 2030 maar liefst 35.000 banen verdwijnen op de Duitse locaties. Ook hier wordt de pijn afgekocht. Een manager van 50 jaar met twee decennia ervaring kan tot wel 400.000 euro meekrijgen.

Voor het 'gewone' personeel op de werkvloer liggen de bedragen lager, maar nog steeds substantieel: na twintig jaar dienst krijg je zo'n 100.000 euro mee. Het gros van de afvloeiing gaat echter via dure vroegpensioenregelingen, waarbij VW het salaris tot wel 95 procent doorbetaalt in de passieve fase.

Werkt het eigenlijk wel?

Experts zijn sceptisch over deze peperdure stoelendans. Het is namelijk niet de eerste keer. Volkswagen lanceerde in 2016 ook al een 'toekomstpact' om 30.000 mensen te lozen. Het wrange resultaat? Vanaf 2020 groeide het personeelsbestand gewoon weer, omdat er plotseling duizenden software-experts nodig waren die het concern niet in huis had.

Ook chemiereus Bayer, dat momenteel 13.200 banen schrapt, heeft in het verleden miljarden uitgegeven aan reorganisaties zonder dat de winstmarges verbeterden. Het gevaar dreigt dat bedrijven nu hun ervaren krachten met een zak geld naar de uitgang bonjouren, om over twee jaar in paniek te raken omdat de kennis is verdwenen.

Korte termijn pijn

Voorlopig zorgen de reorganisaties vooral voor bloedrode cijfers onder de streep. Mercedes zag zijn nettowinst in het derde kwartaal halveren door de reorganisatiekosten. Toch blijven de bedrijven volhouden dat dit de enige weg is. Ze gokken erop dat de investering zich binnen twee jaar terugverdient door lagere loonkosten.

Voor de Nederlandse werknemer klinkt het als een sprookje, maar in Duitsland is het bittere ernst: de industrie koopt haar eigen crisis af, en de prijs is historisch hoog.