Experts waarschuwen: dit is waarom je NOOIT je winterjas in de auto moet aanhouden

Een bedrieglijk veilig gevoel

Iedereen kent het gevoel. Je stapt 's ochtends in een auto die aanvoelt als een vrieskist. De verleiding is groot om je dikke donzen jas, sjaal en handschoenen aan te houden totdat de kachel eindelijk warme lucht begint te blazen. Het voelt comfortabel en beschermd, maar schijn bedriegt.

Diverse veiligheidsinstanties, waaronder de ANWB en de Duitse ADAC, luiden de noodklok. Die warme laag kleding vormt namelijk een groot risico voor jouw veiligheid en die van je passagiers. Zelfs bij een klein ritje naar de supermarkt kan het dragen van een winterjas het verschil maken tussen een blauwe plek en een levensbedreigende situatie.

De dodelijke ruimte tussen gordel en lichaam

Het probleem zit hem in de vulling van je winterjas. Deze isolerende laag creëert ruimte tussen je lichaam en de autogordel. Hoewel de gordel voor je gevoel strak zit, bestaat die ruimte voornamelijk uit lucht. Bij een botsing wordt die lucht er in een fractie van een seconde tussenuit geperst.

Omdat de gordel op dat moment te veel speling heeft, blokkeert het mechanisme pas als het eigenlijk al te laat is. De riem snijdt hierdoor met grote kracht diep in het zachte weefsel van je buik voordat deze je lichaam daadwerkelijk tegenhoudt.

Uit crashtests van de ADAC blijkt dat dit al gebeurt bij een snelheid van slechts 16 kilometer per uur. Dit simuleert een typische kop-staartbotsing in stadsverkeer. De gevolgen zijn niet mals: er kunnen ernstige verwondingen ontstaan aan de darmen, lever of milt. Ook inwendige bloedingen zijn een reëel risico. Een autogordel functioneert alleen optimaal als deze strak tegen de heupbeenderen en het sleutelbeen aanligt.

Kinderen lopen het grootste risico

Voor kinderen in autostoeltjes is het gevaar nog groter. Ouders willen hun kleintjes graag warm houden, maar een dikke jas in een kinderzitje is een recept voor ellende. Een simpele test maakt dit pijnlijk duidelijk.

Zet je kind met winterjas in het stoeltje en trek de riemen aan zoals je gewend bent. Haal het kind eruit, trek de jas uit en zet het kind terug zonder de riemen te verstellen. Je zult zien dat er angstvallig veel ruimte overblijft. Bij een ongeval kan een kind hierdoor uit de gordels glippen of extreem harde klappen op de organen krijgen.

Een veiliger alternatief is om kinderen zonder jas in het stoeltje te zetten. Je kunt de jas vervolgens ‘achterstevoren’ over de gordels en de armpjes heen leggen, of gebruikmaken van een dekentje. Veel moderne kinderzitjes hebben bovendien bijpassende voetenzakken die warmte bieden zonder de veiligheid van de gordelspanners te belemmeren.

Boetes tot 200 euro in vakantielanden

Naast het fysieke gevaar riskeer je in het buitenland ook een flinke aanslag op je portemonnee. Waar het in Nederland en Duitsland blijft bij een dringend advies, is de wetgeving in andere Europese landen een stuk strenger.

In landen als Spanje, Frankrijk en België ben je als bestuurder verplicht om volledige bewegingsvrijheid te hebben. Een dikke jas, sjaal of onhandige wanten kunnen je belemmeren bij het sturen of schakelen.

De politie in deze landen kan oordelen dat jouw winteruitrusting je rijvaardigheid negatief beïnvloedt. In Frankrijk kan dit je een boete van 135 euro opleveren en in België ben je 174 euro kwijt. Spanje spant de kroon met boetes die kunnen oplopen tot 200 euro.

Dit geldt overigens ook voor het dragen van bergschoenen of snowboots, die het gevoel met de pedalen verminderen waardoor je minder accuraat kunt remmen of gas geven.

Slimme oplossingen tegen de kou

Natuurlijk hoef je niet te bevriezen voor de veiligheid. Er zijn genoeg manieren om warm én veilig op pad te gaan. Als je toch je jas aan wilt houden in de auto, doe deze dan open en zorg dat de heupgordel onder de jas door loopt, direct over je broek of trui. Op deze manier sluit de gordel goed aan op je heupbotten.

Daarnaast kun je gebruikmaken van stoelverwarming als je auto die heeft; dit werkt vaak sneller dan de luchtverwarming. Voor kinderen kun je een warme kruik in het stoeltje leggen voordat je vertrekt, zodat de zitting al op temperatuur is.

Leg daarnaast standaard een warm kleedje in de auto dat je over je benen of over de gordel heen kunt leggen. Zo zit je er warmpjes bij, maar doet de gordel precies wat hij moet doen als het noodlot toeslaat.