Elon Musk belooft snel zelfrijdende Tesla's in Nederland maar de RDW drukt keihard op de rem

Acht ogen in plaats van twee

Het idee klinkt als muziek in de oren voor iedereen die dagelijks in de file staat. Je Tesla doet al het werk, terwijl jij (in theorie) ontspannen om je heen kijkt. Het systeem heet Full Self-Driving (FSD) Supervised. Dat betekent dat de auto zelf stuurt, remt en navigeert, maar dat jij als bestuurder verantwoordelijk blijft en elk moment moet kunnen ingrijpen.

De belofte van Musk en zijn fans is helder: een computer is per definitie veiliger dan een mens. Waar een bestuurder slechts twee ogen heeft en snel is afgeleid door een telefoon of vermoeidheid, heeft een Tesla acht camera's die 360 graden rondom kijken en nooit knipperen.

Het doel is een toekomst zonder ongelukken, waarin de menselijke fout wordt geëlimineerd door software. Maar theorie en praktijk liggen nog kilometers uit elkaar.

De RDW is 'not amused'

Tussen droom en daad staan namelijk wetten en praktische bezwaren. Het Europese account van Tesla riep volgers op om de RDW massaal te bedanken en te bestoken met enthousiasme via een speciale link. Die oproep is bij de Nederlandse toezichthouder totaal verkeerd gevallen.

In een ongebruikelijk statement laat de RDW weten dat het bestoken van hun klantenservice zinloos is. Berichten van fans hebben nul invloed op het toelatingsproces, aldus de toezichthouder. Sterker nog, ze roepen mensen op om te stoppen met bellen en mailen, omdat het de klantenservice onnodig veel tijd kost.

Ze bevestigen dat er een planning ligt om in februari 2026 te kijken of het bedrijf van Musk aan de eisen voldoet, maar dat is absoluut geen garantie dat het licht dan ook op groen gaat. Voor de RDW telt maar één ding: keiharde veiligheid, geen marketingpraatjes op X.

Het gevaar van de schijnveiligheid

Veiligheidsexperts waarschuwen bovendien voor een gevaarlijke paradox. Hoe beter de techniek wordt, hoe slechter de mens oplet. Het risico bestaat dat bestuurders blind gaan vertrouwen op de techniek en hun aandacht laten verslappen, terwijl het systeem nog steeds Supervised heet. Je moet dus te allen tijde kunnen ingrijpen.

In de Verenigde Staten, waar FSD al langer actief is, gaat het namelijk niet vlekkeloos. De Amerikaanse toezichthouder NHTSA onderzoekt momenteel tientallen incidenten waarbij Tesla's in de FSD-modus betrokken waren bij gevaarlijke situaties of ongelukken.

De software heeft nog steeds moeite met uitdagende omstandigheden zoals slecht zicht, mist of onverwachte objecten op de weg. Een camera kan veel zien, maar mist en sneeuw blijven de aartsvijand van de sensor.

Nederland als proeftuin voor Europa?

Mocht de RDW in februari toch toestemming geven, dan heeft dat gevolgen voor de rest van Europa. Via een speciale procedure kan een toelating in één lidstaat de deur openen voor de hele EU. Maar zover is het nog lang niet. Er moet bewezen worden dat het systeem voldoet aan strenge Europese eisen.

Als de Europese Commissie dwarsligt of als andere landen niet meegaan, blijft de goedkeuring mogelijk beperkt tot alleen Nederland. Dan krijgen we de bizarre situatie dat je auto zelfstandig van Amsterdam naar Maastricht rijdt, maar dat je bij de grens met België zelf het stuur weer moet overnemen omdat de software daar illegaal is.

Tesla mag dan optimistisch zijn op sociale media, de realiteit is dat de Nederlandse ambtenaren zich niet laten opjagen door een X-campagne. Voorlopig moet je die krant dus nog even thuis lezen en je ogen gewoon op de weg houden.