Je gebruikt je versnellingsbak als rem en dat is de duurste fout die je als automobilist kunt maken

Secondewerk

We hebben allemaal haast. Je steekt achteruit uit het parkeervak bij de supermarkt of het schoolplein, kijkt snel om je heen en voordat de auto volledig tot stilstand is gekomen, heb je de volgende versnelling al ingelegd. Je laat de koppeling opkomen of geeft gas, de auto schokt heel even, pakt op en je bent weg. Het levert je in de praktijk precies één seconde tijdwinst op.

Het probleem is dat je deze ene seconde betaalt met een mechanische slijtageslag waar je u tegen zegt. Het is zonder twijfel een van de meest gemaakte fouten onder automobilisten. Monteurs wrijven zich in hun handen als ze je zien binnenkomen met vage klachten aan de aandrijflijn. Je bent namelijk je complete transmissie als rem aan het gebruiken, en daar is dat stuk fijnmechanica absoluut niet voor gemaakt. Remblokken kosten een paar tientjes en zijn gemaakt om te slijten; je versnellingsbak kost duizenden euro's en moet een autoleven lang meegaan.

De handbak: De geur van verbrand geld

Rijd je met een handbak, dan is de schade vaak fysiek waarneembaar en soms zelfs te ruiken. Als jij de pook in de eerste versnelling duwt terwijl je nog achteruit rolt, dwing je de synchromesh ringen tot het uiterste. Deze ringen hebben als taak om tandwielen soepel in elkaar te laten grijpen door de draaisnelheid gelijk te trekken. Als de wielen nog achteruit draaien en jij de bak in zijn één dwingt, moeten deze ringen een enorm snelheidsverschil opvangen. Dat is de weerstand die je in de pook voelt of het pijnlijke gekraak dat je soms hoort.

Maar het echte drama vindt plaats bij je koppeling. Om de achterwaartse rol te stoppen en vooruit te gaan, laat je de koppeling opkomen bij het aangrijpingspunt. Op dat moment gebruik je de koppelingsplaat letterlijk als een remblok om 1.500 kilo staal tot stilstand te brengen. Je slijt het frictiemateriaal in een bizar tempo weg.

Daarnaast krijgt het vliegwiel het zwaar te verduren. Moderne auto's hebben vaak een tweemassavliegwiel dat trillingen dempt. Door rollend te schakelen, zet je de interne veren van dit vliegwiel onder extreme spanning en verhit je het metaal. Die penetrante brandlucht die je soms ruikt bij haastige parkeerders is de geur van een reparatie van 1.500 euro die met rasse schreden dichterbij komt.

De automaat: Een aanslag op de interne keuken

Bij automaatrijders is het proces minder zichtbaar en hoorbaar, maar financieel nog veel riskanter. In een automatische transmissie draaien diverse onderdelen in een specifieke richting voor achteruit. Zet je de pook in D terwijl je nog rolt, dan dwing je rembanden, koppelingen en planetaire tandwielstelsels in de bak om die draaiende massa gewelddadig te stoppen en direct de andere kant op te forceren.

Je vraagt de transmissievloeistof en kwetsbare onderdelen om de kinetische energie van de auto op te vangen. De vloeistof wordt hierdoor extreem heet en verliest zijn smerende werking, terwijl de frictieplaten in de bak onnodig slijten. Bij moderne bakken met een dubbele koppeling, zoals de DSG van Volkswagen, krijgen de schakelvorken en de mechatronic module harde klappen te verduren.

Je gebruikt dus niet je remschijven om te stoppen, maar de interne componenten van een complexe versnellingsbak. Waar je remmen ontworpen zijn om hitte en wrijving te weerstaan, zijn de precisie-onderdelen in je automaat dat absoluut niet.

De onvermijdelijke rekening

Of je nu een DSG, een traditionele koppelomvormer of een handbak hebt, de natuurwetten gelden voor iedereen. Die kleine bonk die je voelt, het lichte schokje of die slippende koppeling is het geluid van techniek die sneller slijt dan je banksaldo kan bijbenen. Het verraderlijke is dat de bak niet direct uit elkaar spat. Het is een sluipmoordenaar. De speling wordt elke dag iets groter, tot het moment dat de auto niet meer lekker schakelt of in de noodloop springt.

Een nieuwe koppeling inclusief vliegwiel kost je al snel een volledig maandsalaris. Een revisie van een moderne automaat begint vaak pas bij 3.000 euro en kan bij premiummerken makkelijk het dubbele bedragen. Voor die paar seconden die je in je hele leven hebt bespaard door niet volledig te stoppen, kun je uiteindelijk een hele leuke occasion kopen.

De oplossing is pijnlijk simpel en vraagt alleen wat discipline: gebruik het rempedaal tot de auto volledig stilstaat. De wielen mogen niet meer draaien. Tel tot één. Schakel dan pas van R naar D of naar de eerste versnelling. Je auto, en vooral je bankrekening, zullen je eeuwig dankbaar zijn.