Duitse industrie vlucht naar India: waarom deze 'miljardengok' fataal kan zijn

De grote volksverhuizing: Weg uit China

Het uitzicht van Andre Eckholt, manager bij de Duitse gigant Hettich, veranderde in drie jaar tijd van een groen veld in een dampend industriegebied. In de centrale stad Indore stampen fabrikanten fabrieken uit de grond alsof het Lego-blokjes zijn. Waar de Duitse industrie jarenlang blind was voor alles behalve China, is de focus nu volledig verschoven naar India.

De cijfers liegen niet: de Duitse export naar China daalde de afgelopen vijf jaar met zes procent, terwijl de export naar India met bijna 70 procent explodeerde. Het doel is duidelijk: 'China plus één'.

Bedrijven willen niet langer afhankelijk zijn van de grillen van Peking en zoeken hun heil in de grootste democratie ter wereld. Maar die democratie heeft een schaduwzijde die investeerders liever negeren.

Mercedes en Apple zetten grof in

Het gaat niet alleen om meubelbeslag. Tech- en autoreuzen zetten hun fiches massaal in op het subcontinent. Foxconn bouwt in Karnataka een van de grootste iPhone-fabrieken ter wereld (investering: 3 miljard dollar) om de productie uit China weg te trekken.

Ook de Duitse auto-industrie is diep geworteld. Mercedes-Benz heeft in India zijn grootste onderzoekscentrum buiten Duitsland staan, met zo'n 10.000 medewerkers. Bosch en SAP doen hetzelfde.

De reden is simpel: de lonen zijn een fractie van die in China, en de ingenieurs in tech-hub Bangalore zijn van wereldklasse. Voor Siemens Healthineers zijn de arbeidskosten in India de helft van die in Duitsland en een derde van die in de VS. Klinkt als een goudmijn, maar er dreigt gevaar.

Het geopolitieke mijnenveld: Knuffelen met Poetin

Terwijl westerse bedrijven hun supply chain verleggen naar India, landde afgelopen donderdag een Russisch regeringsvliegtuig in New Delhi. Aan boord: Vladimir Poetin. Ondanks een internationaal arrestatiebevel werd hij door premier Modi met een warme omhelzing ontvangen.

Hier zit de pijn voor het Westen. India weigert zich te voegen naar de westerse sancties. Sterker nog: sinds de oorlog in Oekraïne is India een van de grootste afnemers van Russische olie en wapens geworden.

Ze spekken direct de oorlogskas van het Kremlin, terwijl ze tegelijkertijd vrijhandelsverdragen met de EU proberen te sluiten. India noemt dit "strategische autonomie". In Brussel noemt men dit tandenknarsend een "obstakel", maar de angst om India in de armen van Rusland te drijven zorgt ervoor dat de EU de kaken op elkaar houdt.

De Trump-factor en bureaucratische valkuilen

Het risico is niet alleen politiek, maar ook financieel. Donald Trump liet in zijn vorige termijn al zien dat hij India niet spaart: hij legde 50 procent importheffing op bepaalde Indiase goederen vanwege hun oliedeals met Rusland. Als de VS de duimschroeven aandraaien, zitten Europese bedrijven die net hun productie naar India hebben verplaatst, alsnog in de vuurlinie.

Daarnaast is India berucht om zijn 'Quality Control Orders' (QCOs). Onder het mom van kwaliteitscontrole werpt de overheid protectionistische muren op. Duitse onderdelen blijven maandenlang bij de douane liggen omdat een Indiase inspecteur in Duitsland een certificaat moet stempelen, maar geen tijd heeft voor een afspraak. Het is een bureaucratisch moeras dat de supply chain net zo hard kan verstoren als een lockdown in China.

Een noodzakelijk kwaad

Ondanks de omhelzingen met Poetin en de bureaucratische nachtmerries, heeft Europa weinig keus. Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) voorspelt dat India in 2030 de derde economie ter wereld is, en daarmee Duitsland en Japan voorbijstreeft. De Indiase middenklasse groeit explosief: alleen al het rijkste toplaagje van 10 procent behelst 140 miljoen consumenten – meer dan heel Duitsland en Frankrijk samen.

De gok is gemaakt. De Europese industrie heeft zijn lot verbonden aan een land dat 's ochtends zakendoet met Mercedes en Apple, en 's avonds wapendeals sluit met Rusland. De vraag is niet óf dit gaat botsen, maar wanneer.