Moet Nederland dit overnemen? In Italië rijd je vanaf deze leeftijd straks belastingvrij

Een sociaal cadeau voor de ouderen

Vanaf 2026 gaat er in Italië een wet in die menig Nederlands pensionado jaloers zal maken. De Italiaanse overheid heeft besloten dat burgers die de leeftijd van 70 jaar hebben bereikt, vrijstelling kunnen krijgen van de bollo auto. Dit is de Italiaanse variant van onze wegenbelasting.

De redenatie achter deze maatregel is simpel en sociaal bewogen. Veel ouderen leven van een pensioen dat door de gierende inflatie van de afgelopen jaren steeds minder waard is geworden. Voor deze groep is de auto vaak geen luxeartikel, maar een noodzakelijk middel om te overleven. Het is de enige manier om naar de dokter te gaan, boodschappen te doen of kleinkinderen te bezoeken. Door de vaste lasten te schrappen geeft de staat de ouderen wat financiële ademruimte terug en stimuleert het de zelfredzaamheid.

Waarom kan dit hier niet?

Dit nieuws roept direct de vraag op of zo'n systeem ook in Nederland zou kunnen werken. Hier betaal je vrolijk door tot de dag dat je je rijbewijs inlevert of tot je overlijdt. De fiscus kijkt enkel naar het gewicht van de auto en de brandstof, niet naar wie er achter het stuur zit of hoeveel kilometers er worden gemaakt.

Dat voelt voor veel ouderen wrang. Een 75-jarige die zijn auto alleen gebruikt voor het wekelijkse boodschappenrondje en een ritje naar de kerk, betaalt precies hetzelfde tarief als de 30-jarige vertegenwoordiger die 40.000 kilometer per jaar vreet. Terwijl de Italiaanse overheid de auto ziet als een instrument voor sociaal welzijn, lijkt de Nederlandse overheid de auto vooral te zien als een makkelijke melkkoe om de begroting sluitend te krijgen.

Noodzaak in de provincie

De roep om verlichting wordt sterker nu het openbaar vervoer in de Nederlandse buitengebieden steeds verder onder druk staat. Bushaltes verdwijnen, lijnen worden geschrapt en de frequentie gaat omlaag. Voor ouderen in de provincie betekent het inleveren van de auto vaak feitelijk huisarrest.

Als je in een dorp woont waar de bus maar één keer per uur komt (en in het weekend helemaal niet), is de auto je enige levenslijn met de buitenwereld. Het in stand houden van die auto wordt echter steeds moeilijker door stijgende verzekeringspremies, dure benzine en een motorrijtuigenbelasting die maar blijft stijgen. Een vrijstelling zoals in Italië zou voor deze groep het verschil kunnen maken tussen mobiel blijven of wegkwijnen achter de geraniums.

De kleine lettertjes

Natuurlijk zitten er haken en ogen aan de Italiaanse regeling. De vrijstelling geldt niet automatisch voor iedere senior met een dikke sportwagen op de oprit. De maatregel is specifiek bedoeld voor mensen met een lager inkomen die moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen. Ook kan de regeling per regio verschillen, omdat lokale overheden in Italië veel autonomie hebben in hun belastingheffing.

Toch is het signaal dat ervan uitgaat krachtig. De Italiaanse overheid erkent dat mobiliteit geld kost en dat ouderen geholpen moeten worden om deel te blijven nemen aan de maatschappij. In Nederland gaat de discussie vaak over rekeningrijden en vergroening, maar zelden over gerichte lastenverlichting voor kwetsbare groepen die afhankelijk zijn van hun auto.

Stof tot nadenken voor Den Haag

Het idee dat je na een leven lang werken en belasting betalen eindelijk vrijgesteld wordt van die maandelijkse tik van de Belastingdienst, klinkt aantrekkelijk. Het zou de koopkracht van ouderen direct verbeteren zonder ingewikkelde toeslagensystemen.

Misschien is het tijd dat de politiek in Den Haag eens kijkt naar deze Italiaanse aanpak. Als het in Zuid-Europa mogelijk is om ouderen op deze manier te ontlasten, waarom zou dat in het Nederland dan onbespreekbaar zijn? Voorlopig blijft het echter bij dromen, want in Nederland geldt voorlopig nog gewoon: betalen zolang je wielen hebt.