Die halve seconde vertraging kan gevaarlijk zijn: waarom je start-stop systeem soms je grootste vijand is

De vertraging die levensgevaarlijk voelt

Fabrikanten en acculeveranciers zoals Varta beweren bij hoog en laag dat moderne systemen onmerkbaar snel starten. In de folder staat dat de motor draait zodra je de koppeling aanraakt of je rem loslaat.

De praktijk op een druk Nederlands kruispunt is vaak weerbarstiger. Zeker bij automaten is er sprake van een voelbare 'latency': de remdruk moet wegvallen, de startmotor moet draaien, de verbranding moet starten en de versnellingsbak moet aangrijpen.

Die opstelsom van milliseconden zorgt voor een vertraging die je niet kunt gebruiken als er een vrachtwagen op je af komt. De irritatie bij automobilisten zit hem dan ook niet alleen in het geluid of de trilling, maar in het verlies van controle.

Je geeft een commando ("Gaan!"), maar de auto moet eerst nog even wakker worden uit zijn kunstmatige coma. Voor de actieve rijder voelt dit als een onaanvaardbaar risico.

Slijtageslag onder de motorkap

Naast de veiligheid op kruispunten, is er de technische pijn. Je voelt aan alles dat het continu aan- en afslaan van een koude of lauwe motor niet gezond kan zijn. En dat klopt. Experts van de ANWB bevestigen dat de techniek zijn tol eist. Tijdens de stop valt de smerende oliefilm op cruciale onderdelen even weg.

Bij elke herstart is er daardoor sprake van 'metaal-op-metaal' contact, wat leidt tot verhoogde slijtage aan de hoofdlagers van de krukas. Ook de distributieketting en de startmotor krijgen het zwaar te verduren. Je bespaart misschien een paar druppels benzine bij het stoplicht, maar je spaart ondertussen voor een motorrevisie die vele malen duurder is dan die besparing.

De illegale oplossing

Niet gek dus dat steeds meer automobilisten naar de 'uit'-knop grijpen zodra ze instappen. Maar omdat je dit elke rit opnieuw moet doen (verplichting vanuit Brussel), ontstaat er een levendige handel in modules en apps. Deze apparaatjes, die je in de OBD-stekker steekt, vertellen de auto dat het systeem permanent uitgeschakeld moet blijven.

De Duitse ADAC waarschuwt echter voor een juridisch mijnenveld. Het permanent uitschakelen is in Nederland formeel illegaal. De typegoedkeuring van je auto – en daarmee de BPM en bijtelling – is gebaseerd op de CO2-uitstoot met een werkend start-stop systeem.

Zet je het uit, dan stoot de auto meer uit en pleeg je feitelijk een fiscaal delict en een milieudelict. Hoewel de APK-keurmeester er (nog) niet op let, kan een verzekeraar bij een zwaar ongeval moeilijk gaan doen als blijkt dat er met de software is gerommeld.

Besparing of betutteling?

De ADAC claimt dat je in stadsverkeer tot 15 procent brandstof kunt besparen. Dat klinkt leuk voor de portemonnee en de ijsbeer, maar voor de autoliefhebber voelt het als verregaande betutteling die ten koste gaat van de rijbeleving en de techniek.

Het advies van de kenners is dubbel: laat het systeem aan voor de wet, maar wees je bewust van de vertraging. Sta je op een punt waar je écht snel weg moet zijn? Druk dan die knop in. Die halve liter benzine besparing is geen whiplash waard.