Snoeiharde ingreep bij VW: ‘Wij investeerden vroeger toch ook niet in benzine?’

Doodse stilte in de bestuurskamer

Het rommelt in Wolfsburg, en niet zo’n beetje ook. Tijdens een recente zitting van de Raad van Commissarissen probeerde tech-topman Thomas Schmall de gemoederen nog te sussen met prototypes van nieuwe batterijcellen. Tevergeefs. Terwijl Schmall zijn presentatie hield over de voortgang van dochterbedrijf Powerco, ontstond er onrust bij de grootaandeelhouders.

Volgens ingewijden stond Hans Michel Piëch demonstratief op om te fluisteren met de voorzitter, een duidelijk teken van minachting voor de plannen die op tafel lagen. Het was echter Ferdinand Oliver Porsche, binnen de familie bekend als de man voor het 'vuile werk', die de vergadering definitief deed kantelen.

Toen de politiek het belang van eigen acceproductie benadrukte, sneerde hij volgens aanwezigen genadeloos: “Wij hebben vroeger toch ook niet geïnvesteerd in benzine of raffinaderijen?” De opmerking zorgde voor een doodse stilte in de zaal. Het sentiment is gedraaid: de familie ziet accuproductie niet langer als een heilige graal, maar als een bodemloze put.

Het financiële bloedbad van Powerco

De cijfers liegen er dan ook niet om. Powerco, ooit opgericht om China’s dominantie te breken, moest het kroonjuweel van de EV-transitie worden met een budget van 15 miljard euro. Dat bedrag werd al snel teruggeschroefd naar 12, toen naar 10, en in de nieuwste plannen is er sprake van een "gemiddeld eencijferig miljardenbedrag". Een reductie van meer dan vijftig procent.

De reden is simpel: accu’s bouwen is, naast software ontwikkelen, de duurste hobby die een autofabrikant kan hebben. De eigenaarsfamilie ziet met lede ogen aan hoe hun vermogen verdampt in batterijprojecten. VW moest onlangs 661 miljoen euro afschrijven op het noodlijdende Northvolt.

Porsche moest zelf bijspringen om Varta (en dochter V4Drive) van de ondergang te redden, en hun eigen prestigeproject Cellforce ligt nagenoeg stil. De tolerantie voor experimenten is nu echt op; de familie wil rendement zien en geen dure beloftes die pas over tien jaar misschien geld opleveren.

Broedermoord om de miljardenpot

De interne strijd om budgetten begint intussen trekken te krijgen van een moderne variant op Game of Thrones. Er ligt nog zo'n 160 miljard euro op de plank voor de komende vijf jaar, maar iedere divisie vecht voor zijn deel.

Audi aast op een gloednieuwe fabriek in de Verenigde Staten, een project dat al snel 4 miljard euro kost. De realiteit is hard: als Audi dat geld krijgt, moet het ergens anders vandaan komen. Powerco is het makkelijkste slachtoffer.

Daarnaast speelt de geopolitieke realiteit VW parten. De vraag naar elektrische auto's in Europa en de VS valt tegen, mede door het wegvallen van subsidies en de onzekerheid rondom het beleid van Donald Trump.

Interne berekeningen tonen aan dat Powerco tot 2030 waarschijnlijk maar de helft van de geplande capaciteit nodig heeft. Van de zes geplande gigafactories zijn er wereldwijd nog maar drie overgebleven: Salzgitter, Valencia en het Canadese St. Thomas.

Bedelstaf en de uitverkoop

De consequentie van deze strategische draai is dat Volkswagen niet langer alleen de kar wil trekken. Tech-topman Schmall heeft de ondankbare taak gekregen om met de pet rond te gaan bij externe investeerders.

Er wordt gezocht naar financiële partners of industriële giganten die het risico willen delen. Zelfs een beursgang van Powerco wordt niet uitgesloten, al is dat in het huidige beursklimaat en met de huidige prestaties verre van een zekerheid.

Ondanks de donkere wolken is er één lichtpuntje: half december moet in Salzgitter eindelijk de eerste 'eenheidscel' van de band rollen. Het is een cruciaal moment voor het zittende management om te bewijzen dat ze niet alleen geld kunnen verbranden, maar ook daadwerkelijk iets kunnen produceren.

Mislukt dit, dan zal de volgende vergadering met de familie Porsche-Piëch waarschijnlijk nog een stuk ongezelliger worden.