Dit EU-land is klaar met verblindende koplampen en gaat auto's nu massaal afkeuren bij de APK

Het einde van de retina-schroeiende koplamp

We kennen het allemaal. Je rijdt in de avondspits en je binnenspiegel verandert in een supernova omdat er een moderne SUV achter je rijdt. Of erger nog: een tegenligger komt je tegemoet met verlichting die zo fel is dat je secondenlang zwarte vlekken voor je ogen ziet.

Terwijl autofabrikanten in een wapenwedloop verwikkeld zijn over wie de meeste lumens de wereld in kan slingeren, neemt de veiligheid voor de tegenligger drastisch af.

Zweden heeft er nu officieel genoeg van. De Zweedse transportautoriteit Transportstyrelsen werkt aan drastische nieuwe regels voor de periodieke autokeuring. Het doel is simpel maar rigoureus. Auto's die hun medeweggebruikers verblinden, komen de openbare weg niet meer op.

Meten is weten en genadeloos afkeuren

Het probleem is niet nieuw, maar de aanpak wel. Tot nu toe werd er bij keuringen in heel Europa vooral gekeken of de lampen werkten en of de hoogteafstelling binnen de wettelijke marges viel. Dat blijkt in de praktijk niet meer voldoende. Vanwege een explosie aan klachten van verblinde automobilisten, worden de eisen in Zweden flink aangescherpt.

Tijdens de inspectie wordt straks niet alleen het lichtbeeld gecontroleerd met de bekende koplampstelapparaten. Er gaan strikte limieten gelden voor de lichtintensiteit en de strooistraling boven de horizon.

Staat je koplamp een fractie te hoog, is de automatische niveauregeling te traag of is de lichtbundel simpelweg te agressief voor het menselijk oog? Dan is het einde verhaal. De auto wordt direct afgekeurd en je krijgt een rijverbod tot het probleem is opgelost.

Waarom moderne auto's de boosdoener zijn

Vroeger was een kapot dimlicht je grootste zorg. Tegenwoordig is het probleem complexer. De opkomst van LED- en Matrix-verlichting heeft gezorgd voor een enorme toename van de lichtopbrengst. Op papier is dat veiliger voor de bestuurder, want je ziet meer. Maar voor de tegenligger is het funest. Het licht is witter, feller en geconcentreerder.

Daarnaast speelt de populariteit van hoge auto's zoals SUV's en crossovers een grote rol. De koplampen van deze voertuigen bevinden zich precies op ooghoogte van bestuurders in lagere sedans of hatchbacks.

Als zo'n hoge auto over een drempel rijdt, schijnt de bundel even recht in het gezicht van de tegenligger. De huidige regelgeving houdt hier nauwelijks rekening mee, maar de Zweden willen dit hiaat in de wet nu dichten.

De strijd tegen de hobby-bob

Naast de moderne fabrieksopties richten de Zweden hun pijlen ook op de doe-het-zelver. Het monteren van goedkope LED- of Xenon-setjes in koplampunits die bedoeld zijn voor ouderwetse halogeenlampen is een plaag. De reflector kan het felle licht niet goed bundelen, waardoor er strooilicht ontstaat dat alle kanten op gaat behalve de weg.

In Nederland is dit officieel ook verboden, maar de handhaving is vaak laks zolang het lichtbeeld 'redelijk' lijkt. De Zweedse keurmeesters krijgen straks de opdracht om hier met een vergrootglas naar te kijken. Aftermarket-rommel die zorgt voor verblinding betekent direct een rode kaart.

Een voorbeeld voor de RDW?

De stap van Zweden wordt in de rest van Europa met argusogen gevolgd. In Nederland klagen we steen en been over verblinding, maar de RDW en de politie treden zelden op tegen verkeerd afgestelde verlichting.

Veiligheid betekent niet alleen dat jij als bestuurder alles kunt zien, maar ook dat je anderen niet in een rijdend blind paard verandert. Het is te hopen dat deze Scandinavische strengheid overwaait naar het zuiden, want een beetje minder lichtvervuiling op de A2 zou niemand erg vinden.