Duitse pensionado koopt spotgoedkope Chinese SUV maar komt bedrogen uit als de fabrikant in een spookbedrijf verandert

Het verhaal begint in 2020, toen Aiways als een van de eerste Chinese merken voet aan wal zette in Europa. Het merk koos voor een onconventionele strategie. In tegenstelling tot de gevestigde orde werden de auto's niet verkocht via glimmende dealers met marmeren vloeren, maar via de elektronicaketen Euronics.

Voor slechts 32.000 euro (na aftrek van subsidies) kreeg Müller de sleutels van zijn U5. De auto reed fantastisch, zat goed in elkaar en deed op papier niet onder voor de veel duurdere Duitse concurrentie zoals de Mercedes EQC. Het voelde alsof hij het systeem had verslagen door niet te betalen voor een duur merlogo.

De stilte na de storm

Het sprookje duurde precies een jaar. Daarna begon de ellende. Niet zozeer met de auto zelf, want die bleef technisch verrassend goed, maar met het complete ecosysteem eromheen. De service verslechterde in recordtempo. Waar je bij een Volkswagen of Toyota altijd ergens terechtkunt voor garantie en coulance, werd de communicatie met Aiways steeds stroever.

De situatie escaleerde toen het bedrijf in zwaar weer terechtkwam. In de zomer van 2023 kwamen de eerste berichten naar buiten over financiële problemen. In China werden salarissen niet meer uitbetaald en de productie lag maandenlang stil. Hoewel Aiways officieel nog bestaat en websites in de lucht houdt, is de realiteit voor de klant totaal anders.

De Duitse tak in München lijkt veranderd in een spookbedrijf. Telefoons worden niet opgenomen, e-mails blijven onbeantwoord en aangetekende brieven komen retour met de stempel onbestelbaar. Dat er online nog mooie plaatjes staan, maakt de frustratie bij eigenaren alleen maar groter; het is een digitale façade waarachter niemand thuis geeft.

Een auto zonder vangnet

De situatie van Müller is symptomatisch voor de risico's van nieuwe toetreders die werken zonder eigen dealernetwerk. Euronics heeft de samenwerking in juni 2023 beëindigd en verkoopt geen auto's meer.

Servicepartner ATU, vergelijkbaar met Kwik-Fit in Nederland, doet zijn best om klanten te helpen, maar staat machteloos. Zij voeren reparaties uit in opdracht van de fabrikant, maar als die fabrikant geen onderdelen levert, houdt het op.

Müller wacht al weken op een simpel onderdeel als een deurklink. Omdat dit een specifiek carrosseriedeel is, kan ATU dit niet via hun eigen kanalen bestellen. Ze zijn afhankelijk van Aiways, en die geeft niet thuis. De auto rijdt nog wel, maar de onzekerheid vreet aan de eigenaar.

Software als achilleshiel

Naast de fysieke onderdelen is er nog een groter probleem: de software. De app waarmee Müller zijn auto kon bedienen en uitlezen, is al meer dan zes maanden uit de lucht. Dit is het grote gevaar van de modern connected car.

Als de servers van de fabrikant op zwart gaan, verliest de auto functionaliteit. Het maakt de auto niet direct onbruikbaar, maar het haalt wel een stuk gebruiksgemak weg waarvoor betaald is.

Het wrange is dat Müller nog steeds gek is op de auto zelf. Hij rijdt heerlijk en het comfort is onovertroffen voor die prijsklasse. Verkopen is echter geen optie, want de restwaarde is verdampt tot het nulpunt. Handelaren zitten niet te wachten op een auto van een spookfabrikant waarvoor geen onderdelen te krijgen zijn. Een kleine aanrijding betekent nu in feite dat de auto economisch total loss is.

De Chinese gok

De moraal van dit verhaal is hard maar duidelijk. Een auto is meer dan vier wielen en een accu. Het is een ecosysteem van service, logistiek, onderdelenvoorziening en garanties. Gevestigde merken en grote Chinese spelers zoals BYD of MG hebben die infrastructuur staan of bouwen die serieus op. Startups zoals Aiways proberen de markt te veroveren met een agressieve prijsstelling, maar hebben vaak niet de financiële adem om het vol te houden als de verkopen tegenvallen.

De waarschuwing van Müller aan andere koopjesjagers is dan ook niet mis te verstaan. Brandt je vingers niet aan Aiways en aan alle andere onbekende Chinese automerken. Het is een harde les die laat zien dat goedkoop in autoland nog steeds heel vaak duurkoop is. Wie nu voor een dubbeltje op de eerste rang wil zitten, loopt het risico over een paar jaar met een onverkoopbaar en onrepareerbaar stuk blik op de oprit te staan.