Onderzoek toont aan: 38 procent van jongeren vindt rijden met drank op acceptabel

Uit een grootschalig onderzoek van de Britse verzekeraar Direct Line, gehouden onder meer dan 2000 mensen, komt een verontrustend beeld naar voren. Maar liefst 38 procent van de jongeren tussen de 18 en 27 jaar vindt het acceptabel om te rijden terwijl ze net over de limiet zitten. Ter vergelijking: bij de babyboomers is dat slechts 9 procent. Het lijkt erop dat de sociale norm aan het verschuiven is en niet de goede kant op.

Overschatting van eigen kunnen

Het probleem zit hem niet alleen in de acceptatie, maar ook in een stuitend gebrek aan kennis. Bijna de helft van de jongeren die denkt dat ze veilig kunnen rijden na een drankje, claimt de regels te kennen.

Maar als puntje bij paaltje komt weet slechts 12 procent daadwerkelijk wat de wettelijke limiet is. Het is een klassiek geval van zelfoverschatting. Een derde van de ondervraagde jongeren vindt zelfs dat ze prima zelf kunnen inschatten of ze nog in staat zijn om te rijden, ongeacht wat de blaastest zou zeggen.

Een veelgehoord argument in het onderzoek is de korte afstand. Eén op de vijf jongeren die met drank op achter het stuur kroop gaf aan dat ze dit deden omdat ze toch niet ver hoefden te rijden.

Het is een mentaliteit die we kennen uit de jaren zeventig, toen men na een verjaardag zwalkend naar huis reed omdat de weg bekend was. Dat deze houding nu terugkeert bij de jongste generatie bestuurders is een harde klap in het gezicht van de verkeersveiligheidsorganisaties.

De harde realiteit van de statistieken

Deze nonchalante houding vertaalt zich direct naar de ongevalscijfers. Hoewel generatie Z over het algemeen minder drinkt dan oudere generaties, zijn ze wel oververtegenwoordigd in de ongevallenstatistieken.

Maar liefst 35 procent van alle alcoholgerelateerde ongelukken wordt veroorzaakt door een bestuurder onder de dertig. Het gebrek aan rijervaring, gecombineerd met een verlaagd reactievermogen door alcohol, blijkt een dodelijke cocktail.

Matt Pernet, hoofd motorverzekeringen bij Direct Line, noemt de resultaten extreem zorgwekkend. Waar oudere generaties het principe van helemaal niets drinken omarmen, vindt slechts 64 procent van generatie Z dat een goed idee. Het gat in kennis over hoe alcohol het lichaam beïnvloedt is bij deze groep levensgroot.

Waarom alcohol bij jongeren harder aankomt

De wetenschap is helder over de effecten van alcohol op het jonge brein. De prefrontale cortex, het deel van de hersenen dat verantwoordelijk is voor impulsbeheersing en risico-inschatting, is pas rond het 25e levensjaar volledig uitontwikkeld.

Dit betekent dat jongeren van nature al meer moeite hebben met het inschatten van gevaren. Alcohol versterkt dit effect exponentieel. Zelfs een kleine hoeveelheid drank kan bij een onervaren bestuurder leiden tot tunnelvisie en overmoed.

Waar een ervaren chauffeur met duizenden kilometers op de teller wellicht nog kan compenseren voor een fractie vertraging, heeft een beginnend bestuurder die marge simpelweg niet.

Bovendien speelt de sociale druk een grote rol. Vroeger was de aangewezen bestuurder heilig. Tegenwoordig lijkt die boodschap te verwateren in een cultuur waar alles mogelijk moet zijn.

De opkomst van nieuwe vervoersmiddelen en de 24-uurseconomie zorgt er ook voor dat de grens tussen deelname aan het verkeer en het uitgaansleven vervaagt, waardoor de stap naar de auto na een paar drankjes voor deze groep kleiner lijkt dan voor hun ouders.

Strengere regels op komst

De politiek kijkt met argusogen naar deze ontwikkeling. In het Verenigd Koninkrijk ligt er al een plan klaar om de limieten drastisch te verlagen, van 35 microgram naar 22 microgram alcohol per 100 milliliter. Daarmee zou de wetgeving in lijn komen met de strengste landen van Europa.

Voor de jongere generatie die denkt dat ze onschendbaar zijn kan dat wel eens een hele dure les worden. De tijd van zelf inschatten of je nog kunt rijden lijkt definitief voorbij, tenminste als het aan de wetgever ligt. Nu moet het alleen nog tussen de oren van de bestuurders komen.