Het is de kroon op het werk van de Poolse wegenbouw. De S3, een gigantische verkeersader die de havenstad Świnoujście in het uiterste noorden verbindt met de zuidgrens. Een project van epische proporties, waarbij ruim 470 kilometer aan asfalt werd uitgerold om het land te ontsluiten. In oktober 2025, na bijna twintig jaar bouwen, was het dan eindelijk zover. De laatste pionnen werden weggehaald en het lint was compleet. Polen heeft zijn taak volbracht.
Wie nu echter vol goede moed naar het zuiden zoeft, in de verwachting binnen no-time aan een pilsener in Praag te zitten, komt bedrogen uit. Vlak voor de grensovergang bij Lubawka doemen de betonnen barriers op. De gloednieuwe snelweg stopt abrupt. Het asfalt houdt op en gaat over in een zandpad. De Polen hebben hun huiswerk tot in de puntjes gedaan, maar de buren hebben zich verslapen. De Tsjechische aansluiting, de snelweg D11, is in geen velden of wegen te bekennen.
Een miljardenproject dat eindigt in de modder
Het contrast kan bijna niet groter. Aan de Poolse kant ligt een hypermoderne driebaansweg met de nieuwste vangrails en matrixborden, klaar om duizenden auto's en vrachtwagens per uur te verwerken. Aan de Tsjechische kant ligt een desolaat landschap waar voorlopig alleen tractoren kunnen rijden. De laatste drie kilometer van de Poolse S3 blijven daarom noodgedwongen hermetisch afgesloten. Het verkeer wordt via afritten de oude, smalle provinciale wegen opgestuurd, dwars door slaperige dorpjes die totaal niet berekend zijn op deze verkeersstroom.
De oorzaak van deze misère ligt deels in de geografie, maar vooral in bureaucratie bij de buren. Waar de Polen de afgelopen jaren stug doorbouwden over vlak land en lichte heuvels, hebben de Tsjechen hun zaakjes nog lang niet op orde voor het lastige berggebied aan hun kant van de grens.
Tunnels, bruggen en vertragingen
Het ontbrekende stuk aan Tsjechische zijde is 'slechts' 41 kilometer lang, maar het is een logistieke nachtmerrie. De route moet zich een weg banen door de heuvels rondom Bernartice. Om dit mogelijk te maken moeten er meer dan vijftig bruggen en viaducten worden gebouwd, plus drie tunnels. Dat kost tijd, heel veel tijd. Terwijl de Polen de champagne al hebben ontkurkt, zijn in Tsjechië de graafmachines nog maar net begonnen aan het zware werk.
Er is wel een klein lichtpuntje aan de horizon, maar dat is van korte duur. De Tsjechische autoriteiten hebben beloofd om in de herfst van 2026 een minuscuul stukje snelweg van 3,3 kilometer te openen tot aan het knooppunt Královec. Dit is echter een symbolische pleister op een gapende wond. Het zorgt ervoor dat de Poolse S3 niet meer in een weiland eindigt, maar de doorstroming naar Praag verbetert er nauwelijks door.
Nog jarenlang in de file
Voor de echte oplossing is een lange adem nodig. Het cruciale stuk van bijna achttien kilometer tot aan Trutnov staat pas gepland voor eind 2028. Tot die tijd blijft de droom van een snelle verbinding tussen Wroclaw en Praag precies dat: een droom. De rit van 290 kilometer tussen deze twee steden duurt nu nog steeds zo'n vier uur, waarvan een groot deel wordt doorgebracht op bochtige binnenwegen achter walmende vrachtwagens.
Het is een klassiek voorbeeld van slechte internationale afstemming waarbij één partij de dupe is van de traagheid van de ander. Polen heeft zijn prestigeproject perfect afgerond, maar staat nu met lege handen aan de grens te wachten. De automobilist betaalt de prijs in de vorm van vertraging en frustratie. Voorlopig is de S3 de mooiste en duurste doodlopende weg van Europa.
- GeneralDyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad