De tijd dat een flitspaal slechts een domme doos was die een foto maakte als er te hard werd gereden ligt achter ons. Kunstmatige intelligentie heeft zijn intrede gedaan in de wereld van verkeershandhaving en de resultaten zijn ronduit schokkend.
In Athene zijn de autoriteiten gestart met een proef waarbij slimme camera's niet alleen letten op snelheid, maar ook op gedrag in de auto. Het resultaat is een stroom aan bekeuringen die zelfs de meest geharde verkeersagent zou doen duizelen.
Tijdens een pilot op acht locaties in de Griekse hoofdstad werden in slechts vier dagen tijd bijna 2500 ernstige overtredingen vastgelegd. De absolute koploper was een camera aan de Syngrou Avenue, een drukke verkeersader richting de haven van Piraeus. Deze ene paal wist in zijn eentje meer dan duizend boetes uit te schrijven in nog geen 96 uur.
De digitale spion ziet alles
Wat deze camera's zo gevaarlijk maakt voor de gemiddelde automobilist is dat ze veel meer zien dan alleen snelheid. De AI-software is geprogrammeerd om patronen te herkennen die duiden op menselijke fouten.
Het systeem kijkt dwars door de voorruit en speurt naar specifieke contouren: de houding van een arm die een telefoon vasthoudt, het ontbreken van de zwarte streep van een autogordel over een licht overhemd, of een helm die ontbreekt bij een motorrijder.
Zodra de camera een potentiële overtreding detecteert, wordt er een versleutelde video en een foto gemaakt in hoge resolutie. Deze beelden worden vervolgens geanalyseerd door de software. Pas als het systeem zeker is van zijn zaak, wordt de boete verstuurd. Dit gebeurt volledig digitaal, via sms of e-mail. De automobilist krijgt de beelden te zien als bewijs, wat de discussieruimte ("ik had echt geen telefoon vast") tot nul reduceert.
De harde cijfers van de staatskas
De boetes zijn niet mals. Wie betrapt wordt met een telefoon in de hand of zonder gordel, mag 350 euro aftikken. Voor snelheidsovertredingen variëren de bedragen van 150 tot 750 euro.
Een snelle rekensom leert dat die ene camera aan de Syngrou Avenue in theorie voor driekwart miljoen euro aan boetes heeft gegenereerd in een paar dagen tijd. Het is een verdienmodel waar de Griekse staatskas wel pap van lust, al bezweren de autoriteiten dat verkeersveiligheid het enige doel is.
Een wereldwijde trend
Griekenland staat hierin niet alleen. Deze technologie is bezig aan een stille opmars in heel Europa en daarbuiten. In Nederland kennen we de Monocams al, die specifiek op telefoongebruik letten, maar de Griekse variant gaat een stap verder door meerdere overtredingen tegelijk te monitoren.
Landen als het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Australië en China zetten soortgelijke systemen in. De trend is duidelijk: de fysieke politieagent langs de weg wordt vervangen door een onvermoeibare, digitale surveillant die 24 uur per dag, zeven dagen per week, elke passerende auto scant.
Van pilot naar landelijk sleepnet
De Griekse overheid is zo enthousiast over de resultaten dat ze het systeem direct grootschalig gaan uitrollen. Het plan is om het netwerk uit te breiden naar tweeduizend vaste camera's door het hele land. Daarnaast komen er vijfhonderd mobiele units die op stadsbussen worden gemonteerd om automobilisten te betrappen die illegaal op de busbaan rijden.
Hoewel de minister van Digitaal Bestuur, Dimitris Papastergiou, benadrukt dat het doel niet is om te straffen maar om mensenlevens te redden, voelt het voor veel bestuurders als een digitaal sleepnet. De pakkans gaat van incidenteel naar vrijwel 100 procent.
Het roept ook vragen op over privacy. Willen we een samenleving waarin elke beweging in de auto wordt geanalyseerd en opgeslagen? Voorlopig lijkt die discussie in Athene al beslecht in het voordeel van de handhaving.
Het tijdperk waarin men even snel een appje kon sturen bij het stoplicht of de gordel pas omdeed na het wegrijden, is met de komst van deze AI-ogen definitief voorbij. Big Brother rijdt niet alleen mee, hij zit op de achterbank en schrijft direct de bon uit.
- Adobe Stock