Dit is de functie van de gele en rode stippen op de zijkant van nieuwe autobanden

Het is een bekend ritueel voor iedereen die wel eens een setje vers rubber onder zijn auto heeft laten schroeven. Je loopt een rondje om de auto, bewondert het diepe profiel en de schone wangen van de band, maar dan valt je oog op iets vreemds. Er zit een felgele of rode stip op de zijkant van de band. Het lijkt op een sticker die de fabrikant is vergeten te verwijderen of een slordige verfspat uit de fabriek. De meeste mensen halen hun schouders op en rijden weg, in de veronderstelling dat het er wel af zal slijten in de wasstraat.

Toch is die stip geen toevalstreffer. Het is een essentieel communicatiemiddel tussen de ingenieurs die de band hebben ontworpen en de monteur die hem monteert. Wie snapt wat deze kleurcodes betekenen, kan in één oogopslag zien of de bandenboer zijn werk met passie heeft gedaan of er met de pet naar heeft gegooid.

De imperfectie van rubber

Om te begrijpen waarom die stippen nodig zijn, moet er eerst een fabeltje uit de wereld worden geholpen. Banden zijn niet perfect rond en ze zijn ook niet perfect in balans. Hoe geavanceerd het productieproces van merken als Michelin, Pirelli of Bridgestone ook is, een autoband wordt opgebouwd uit verschillende lagen rubber, staal en textiel die in een mal worden samengeperst en gevulkaniseerd.

Tijdens dit proces ontstaan er onvermijdelijk minuscule variaties. Op het ene punt is het rubber net een fractie dikker, of de overlap van de gordels zorgt voor een iets groter gewicht. Dit zorgt voor onbalans. Als je zo'n band zonder na te denken op een velg draait en gaat rijden met 130 kilometer per uur, voelt het alsof je in een wasmachine zit die aan het centrifugeren is.

De gele stip: de wet van de zwaartekracht

Hier komt de gele stip om de hoek kijken. Fabrikanten markeren hiermee het lichtste punt van de band. Dit is cruciale informatie, want ook de velg is niet perfect in balans. Een velg heeft namelijk één punt dat zwaarder is dan de rest en dat is bijna altijd de plek waar het ventiel zit. Daar zit immers extra metaal en een sensor voor de bandenspanning.

Een vakman lijnt de gele stip op de band precies uit met het ventiel op de velg. Op die manier heft het lichtste punt van de band het zwaarste punt van de velg op. Het resultaat is een wiel dat van nature al bijna in balans is. Hierdoor hoeft de monteur veel minder loodjes op de velg te plakken om het wiel stil te krijgen. Zie je bij jouw auto de gele stip recht tegenover het ventiel zitten en zit je velg volgeplakt met lood? Dan heeft de monteur niet opgelet.

De rode stip: voor de fijnproevers

Soms zie je echter een rode stip. Dit is de overtreffende trap en heeft te maken met de stijfheid van de band, ook wel de radiale krachtvariatie genoemd. Een band is nooit overal even flexibel. Er is altijd een punt dat het stugst is, het zogeheten hoogste punt.

Tegelijkertijd is een velg nooit perfect rond. Er is altijd een punt dat een fractie dichter bij de naaf ligt. Door de rode stip (het stugste/hoogste punt van de band) uit te lijnen met het laagste punt van de velg (vaak aangegeven met een markering op de velg zelf), wordt de rondheid van het complete wiel geoptimaliseerd. Dit zorgt voor maximaal comfort en elimineert trillingen die je met loodjes niet weg krijgt.

Rood verslaat geel

Het kan voorkomen dat een band zowel een rode als een gele stip heeft. In dat geval geldt er een simpele hiërarchie: rood wint. De structurele uniformiteit van het wiel is belangrijker dan het gewicht. Gewicht kun je corrigeren met een paar gram lood, maar een wiel dat niet mooi rond loopt, blijft hobbelen.

Het is kennis die in de moderne tijd van haastwerk bij fastfitters soms verloren lijkt te gaan. Toch loont het om bij de volgende bandenwissel even mee te kijken over de schouder van de monteur. Als hij de stippen negeert, is de kans groot dat je straks met een trillend stuur op de snelweg zit, of dat je wiellagers sneller slijten dan noodzakelijk. Die stip zit er niet voor de sier, het is een teken van technisch vernuft dat respect verdient.