Onderzoek: Moderne LED-koplampen veroorzaken vaker verblinding door verouderde wetgeving

Van geel naar blauw laserlicht

De tijd van de gezellige, zachtgele halogeenlampjes is voorbij. Sinds 2010 hebben LED en Xenon de macht gegrepen. Het probleem is niet eens zozeer de hoeveelheid licht (die is wettelijk begrensd), maar de luminantie en de kleur.

Moderne LED-koplampen stralen een 'koud' wit-blauw licht uit. Volgens de Franse gezondheidsorganisatie ANSES is de luminantie (lichtdichtheid) van LED's in het blauwe spectrum vier tot zes keer hoger dan bij halogeen.

Omdat de lichtbron veel kleiner is (een paar felle puntjes in plaats van een grote reflector), komt het licht veel harder binnen op je netvlies. Het contrast is beter voor de bestuurder, maar funest voor de tegenligger.

Wetgeving uit het jaar nul

Het schokkende is dat de regels hierop totaal niet zijn aangepast. De Europese regelgeving voor autoverlichting is sinds het begin van de jaren 2000 nauwelijks veranderd.

Er zijn limieten voor de lichtsterkte (in candela), maar er zijn geen regels voor de schadelijkheid van het licht voor je ogen of de verblindingsfactor van blauw licht. "De regelgeving kijkt alleen naar verkeersveiligheid (zien), niet naar ooggezondheid (verblind worden)," stelt ANSES.

Terwijl LED-verlichting in huis aan strenge eisen moet voldoen (risicogroep 1), vallen autokoplampen vaak in risicogroep 2 (hoger risico), zonder dat iemand ingrijpt. De techniek is de wet voorbijgerend.

9 seconden blind op de snelweg

Ook in Nederland is het probleem enorm. Uit onderzoek van de ANWB onder 13.000 weggebruikers blijkt dat maar liefst 78 procent regelmatig verblind wordt. En dat is levensgevaarlijk. Uit Brits onderzoek blijkt dat het tot wel negen seconden kan duren voordat je ogen hersteld zijn na een verblinding.

Rij je op de snelweg met 100 km/u? Dan leg je in die negen seconden maar liefst 250 meter af terwijl je feitelijk blind bent. Binnen de bebouwde kom is dat 75 meter. Je ziet obstakels, fietsers of voetgangers simpelweg niet meer omdat je netvlies 'overbelicht' is.

Tips van de oogarts: Wat kun je doen?

Oogarts Tjeerd de Faber van Het Oogziekenhuis Rotterdam geeft een paar onverwachte tips. Ten eerste: zet je dashboardverlichting zachter of doe je dashboardkastje op een kiertje (zodat het lampje brandt).

Door een beetje licht in de auto staan je pupillen niet wijd open, waardoor de klap van de koplampen minder hard aankomt. Daarnaast is een schone voorruit cruciaal. Een vette of vieze ruit verstrooit het licht, waardoor je een 'starburst' effect krijgt.

En de gouden regel: kijk niet in de lampen, maar focus op de witte streep rechts van de weg. Heb je er echt veel last van? Dan kan een bril met gele glazen het scherpe blauwe randje van het LED-licht halen.