China bouwt 10.000 kilometer hogesnelheidslijn erbij in vijf jaar tijd

Het is om moedeloos van te worden. In Nederland wordt al sinds de jaren tachtig gesproken over een snelle spoorverbinding naar het Noorden, eerst als de Zuiderzeelijn en nu als de Lelylijn.

Maar terwijl de plannen hier keer op keer in de ijskast verdwijnen of verzanden in nieuwe onderzoeken, laat China zien hoe het ook kan. Peking heeft zojuist aangekondigd dat het zijn hogesnelheidsnetwerk voor 2030 met nog eens 19 procent gaat uitbreiden.

Dat klinkt misschien als een abstract percentage, maar in absolute cijfers is het duizelingwekkend. Het gaat om bijna 10.000 kilometer aan nieuw spoor waar treinen met 350 kilometer per uur overheen razen. In totaal wil Peking in 2030 over 60.000 kilometer hogesnelheidslijn beschikken. Ter vergelijking: dat is anderhalf keer de omtrek van de aarde.

De bizarre inhaalslag

Wat deze cijfers nog pijnlijker maakt voor Europa, is de snelheid waarmee dit is gebeurd. In 2008, het jaar van de Olympische Spelen in Peking, had China nog niet één meter hogesnelheidslijn. Europa had op dat moment al de TGV in Frankrijk, de ICE in Duitsland en de AVE in Spanje. Wij waren de gidslanden, zij waren de leerling.

In minder dan twintig jaar tijd heeft China die achterstand niet alleen ingehaald, maar Europa gedegradeerd tot een dwerg. Op dit moment ligt meer dan 70 procent van al het hogesnelheidsspoor ter wereld in China.

Waar wij decennia doen over de aanleg van de HSL-Zuid of de verbinding tussen Lyon en Turijn, stampt China elk jaar duizenden kilometers uit de grond. Ze bouwen sneller dan wij kunnen vergaderen.

Snelheid boven inspraak

Natuurlijk is de vergelijking niet helemaal eerlijk. China is een dictatuur waar een streep op de kaart ook echt een streep op de kaart is. Als er een dorp in de weg staat, wordt dat dorp verplaatst. Inspraakprocedures bestaan niet en milieuregels worden, als het zo uitkomt, flexibel geïnterpreteerd. In Europa beschermen we onze burgers en natuur, en dat kost tijd.

Toch steekt het. De ambitie en de snelheid waarmee China zijn infrastructuur moderniseert, zet onze bureaucratische molen in een pijnlijk daglicht. Terwijl wij ons druk maken over de inpassing in het landschap, ontwikkelen de Chinezen treinen die 400 kilometer per uur moeten gaan rijden. De CR450, de volgende generatie bullet train, is al in vergevorderde testfase en moet de reistijden nog verder verkorten.

Geopolitiek op rails

Het gaat China niet alleen om binnenlands vervoer. Het spoornetwerk is een cruciaal onderdeel van de Nieuwe Zijderoute (Belt and Road Initiative). Peking bouwt lijnen richting Kirgizië en Oezbekistan om Centraal-Azië economisch aan zich te binden.

Zelfs in Europa, met de spoorlijn tussen Boedapest en Belgrado, is de Chinese invloed zichtbaar. Ze exporteren hun technologie en bouwsnelheid naar iedereen die wil betalen of lenen.

Maar voor de reiziger is het resultaat onmiskenbaar. China krimpt. Steden die vroeger dagen reizen van elkaar lagen, zijn nu verbonden via een comfortabele rit van een paar uur. Het land investeert in connectiviteit en toekomst, terwijl wij in Europa vaak blijven hangen in het conserveren van het verleden.

Of het nu gaat om de Betuweroute of de verbinding met Duitsland: we worden links en rechts ingehaald door een land dat niet praat, maar poetst.