De levensreddende seconde: zo reageer je op een tegenligger op de snelweg

Elk jaar zijn er in Nederland tientallen meldingen van spookrijders. Vaak loopt het met een sisser af, maar als het misgaat, is de impact verwoestend. De naderingssnelheid is immers dubbel zo hoog: twee auto's die allebei 120 kilometer per uur rijden, klappen met een gecombineerde snelheid van 240 kilometer per uur op elkaar. Bij zo'n impact blijft er van moderne veiligheidssystemen weinig over. Je hebt minder dan een seconde om te reageren. Wat doe je?

De natuurlijke reactie van veel mensen is om naar links te sturen, weg van het gevaar (dat vaak op de linkerbaan rijdt). Dit is echter de grootste fout die je kunt maken.

De spookrijder denkt namelijk dat hij op de goede weghelft zit en zal, volgens zijn logica, naar rechts (voor jou links) uitwijken. Als jij ook naar links gaat, stuur je dus recht in zijn frontale botsing. Het is een dodelijke dans die je niet kunt winnen.

De enige uitweg is rechts

Verkeerspsychologen en veiligheidsexperts zijn het erover eens: je moet tegen je gevoel in handelen. Stuur altijd naar rechts. Zo ver mogelijk. De vluchtstrook is je beste vriend, en als het moet zelfs de berm.

Een crash in de vangrail of de sloot is altijd beter dan een frontale botsing met een tegenligger. Een auto is ontworpen om een klap van voren op te vangen, maar niet met 240 kilometer per uur. Een schampende botsing met de vangrail is overleefbaar, een frontale klap zelden.

Probeer daarnaast zoveel mogelijk snelheid te minderen, maar rem niet zo hard dat je de controle verliest of dat achteropkomend verkeer op je klapt. Zet je alarmlichten aan en geef lichtsignalen met je koplampen. Dit is niet alleen om de spookrijder te waarschuwen (die vaak in de war is of onder invloed), maar vooral om het verkeer achter je te alarmeren.

Waarom rijden ze spook?

Om het gevaar te begrijpen, moet je weten wie er achter het stuur zit. Uit cijfers van de politie blijkt dat spookrijders grofweg in drie categorieën vallen: ouderen die in de war zijn, mensen onder invloed van drugs of alcohol, en suïcidale personen.

In alle drie de gevallen is rationeel denken ver te zoeken. Daarom is het ook zinloos om te proberen te communiceren of de weg te blokkeren. De bestuurder zit in een tunnelvisie en zal niet stoppen.

Wat als je de melding hoort?

Vaak zie je de spookrijder niet, maar hoor je de waarschuwing op de radio of zie je de matrixborden knipperen. Ook dan maken mensen fouten. Ze gaan langzamer rijden op de linkerbaan om 'beter te kunnen kijken' of blijven inhalen. Levensgevaarlijk. Een spookrijder houdt (in zijn beleving) rechts aan, wat betekent dat hij op jouw linkerbaan, de snelste strook, rijdt.

Zodra de melding komt: ga direct naar de rechterbaan, blijf daar en haal niet in. Houd afstand van je voorganger zodat je zicht hebt. En het allerbelangrijkste: bel 112, maar doe dit handsfree of laat een passagier bellen.

Geef het nummer van de hectometerpaal door. Elke seconde telt, en jouw positie kan de politie helpen om de dader te stoppen voordat het te laat is. De politie zal vaak proberen het verkeer stil te leggen of de spookrijder klem te rijden, maar tot die tijd ben jij op jezelf aangewezen.