Frankrijk blaast verlaten spoorlijnen nieuw leven in met autonome elektrische bestelwagens op treinwielen

Het is een treurig gezicht dat je niet alleen op het Franse platteland ziet, maar in heel Europa. Ooit denderden hier stoomtreinen en diesellocomotieven door het landschap, maar sinds de jaren tachtig en negentig heeft de natuur het overgenomen.

Roestige rails verdwijnen onder een laag onkruid en de stationsgebouwen staan er verlaten bij. Frankrijk alleen al telt zo'n 5.700 kilometer aan spoorlijnen die officieel nog bestaan, maar waar geen trein meer rijdt.

Het heractiveren van zo'n lijn voor een reguliere trein is financieel zelfmoord. Het kost miljoenen euro's per kilometer om het spoor geschikt te maken voor een gevaarte van vijftig ton.

Bovendien zijn die lijnen ooit gesloten omdat er simpelweg te weinig passagiers waren om een hele trein te vullen. Maar wat als je dat gewicht en die schaal nu eens drastisch verlaagt? Dat is de gedachte achter Ferromobile.

Stellantis op stelten

Het voertuig dat de redding moet zijn voor het Franse platteland ziet er op het eerste gezicht uit als een gewone bestelbus. Dat is het in de basis ook. De Ferromobile is gebouwd op het chassis van een Stellantis E-Traveller, de elektrische personenbus die we ook kennen als de Peugeot e-Traveller of Opel Zafira-e. Een prima elektrische auto, maar normaal gesproken gebonden aan asfalt.

De ingenieurs hebben dit voertuig echter getransformeerd tot een bimaal wonder. De bus heeft zijn rubberen banden behouden, maar is voorzien van een intrekbaar spoorwielsysteem.

Het idee is even simpel als geniaal. Op de weg rijdt de bus als een normale auto terwijl een mens het stuur bedient. Zodra hij bij een specifieke hub bij het spoor komt, laat hij zijn stalen wielen zakken en verandert hij in een miniatuurtrein.

Uber op rails

Vanaf dat moment neemt de computer het over. Op het spoor rijdt de Ferromobile volledig autonoom, vergelijkbaar met een moderne metrolijn. Het voertuig voldoet aan strenge Europese spoorwegnormen waaronder EN50128 en EN50129 en maakt gebruik van een virtueel seinstelsel. Omdat de busjes het spoor niet delen met reguliere treinen is de veiligheid gegarandeerd.

Het grote voordeel zit hem in de flexibiliteit. Waar een trein gebonden is aan een starre dienstregeling werkt dit systeem on-demand, net als een Uber. Bewoners van afgelegen dorpen kunnen via een app een rit boeken.

De busjes kunnen 24 uur per dag rijden. Dit kan individueel of in een zogeheten peloton waarbij meerdere busjes achter elkaar rijden om de capaciteit te verhogen. Omdat het staal-op-staal contact veel minder wrijving geeft dan rubber op asfalt is het energieverbruik lachwekkend laag.

De redding voor de laatste kilometers

Het project start op 17 februari met een grote testfase tussen Courpière en Vertolaye. De impact hiervan kan niet worden onderschat. In Frankrijk wonen naar schatting tien miljoen mensen binnen een straal van tien kilometer van zo'n verlaten spoorlijn. Zij zijn nu gedwongen om de auto te pakken omdat het openbaar vervoer is verdwenen.

Het unieke aan de Ferromobile is dat het de zogeheten last mile oplost. De bus kan je in het dorp ophalen met een chauffeur achter het stuur, rijdt naar het spoor, koppelt aan, zoeft autonoom en filevrij naar de stad, koppelt af en brengt je daar naar de eindbestemming. Je hoeft niet over te stappen.

Als de tests in februari succesvol blijken wil het bedrijf onder leiding van oud-minister Arnaud Montebourg in 2028 commercieel gaan rijden. Het zou betekenen dat de roestige aders van het Franse platteland weer tot leven komen.

Niet met dampende locomotieven en dure kaartjes, maar met fluisterstille en slimme busjes. Het is een schoolvoorbeeld van slimme innovatie waarbij je gebruikt wat je hebt om een modern probleem op te lossen.