Toyota aangeklaagd door bestuurder na explosieve stijging verzekeringspremie door gedeelde rijdata

Het is de nachtmerrie van iedere automobilist die keurig netjes rijdt. Je houdt je aan de snelheid, je veroorzaakt geen ongelukken en je verwacht daarom beloond te worden met een stabiele of zelfs lagere verzekeringspremie.

Voor een eigenaar van een Toyota RAV4 uit 2021 liep dit echter compleet anders. Toen hij zijn polis wilde verlengen, werd hij geconfronteerd met tarieven die door het dak gingen.

Er was geen logische verklaring te vinden in zijn eigen dossier. Geen boetes, geen claims, geen schade. Na lang graven en frustrerend contact met de verzekeraar kwam de aap uit de mouw. Zijn auto had hem verraden.

Zonder dat hij zich er volledig van bewust was, stuurde zijn Toyota continu gedetailleerde rapporten over zijn rijgedrag naar buiten. Deze informatie werd vervolgens gebruikt om zijn risicoprofiel en daarmee zijn premie drastisch te verhogen. De man pikt het niet en sleept de Japanse autogigant nu voor de rechter.

De digitale spion

De kern van de rechtszaak draait om de zogeheten telemetrie. Moderne auto's zitten vol met sensoren die alles registreren. Ze meten hoe hard je optrekt, hoe abrupt je remt, hoe scherp je door de bocht gaat en op welke tijdstippen je rijdt. Voor autofabrikanten is deze data goud waard. Ze gebruiken het voor productontwikkeling, maar ze hebben ook ontdekt dat er een levendige handel in deze gegevens bestaat.

In dit specifieke geval werd de data verzameld via de Connected Services van Toyota. Dit is het softwarepakket dat bestuurders in staat stelt om via een app hun auto te ontgrendelen, de locatie te zien of de klimaatregeling te starten. Wat veel consumenten echter niet weten is dat de verzamelde data niet binnen de muren van Toyota blijft.

Het wordt doorverkocht aan databedrijven die profielen maken van bestuurders. Deze profielen worden vervolgens gretig afgenomen door verzekeringsmaatschappijen die op zoek zijn naar redenen om premies te verhogen.

De verdediging van Toyota

Toyota verweert zich in de rechtbank met een argument dat juridisch waarschijnlijk standhoudt, maar moreel veel vragen oproept. De fabrikant stelt dat de klant de algemene voorwaarden heeft geaccepteerd. Bij het in gebruik nemen van de auto en de bijbehorende diensten moet de gebruiker akkoord gaan met een uitgebreid juridisch document.

Daarin staat vermeld dat data op continue en regelmatige basis wordt verzameld. De aanklager stelt echter dat het voor een normale consument volstrekt onduidelijk is dat deze dataverzameling ook betekent dat de informatie wordt doorverkocht aan partijen die dit tegen je kunnen gebruiken.

Het is het grijze gebied tussen juridische toestemming en transparant handelen. Je tekent voor het gebruik van een app, maar je krijgt er een digitale enkelband bij cadeau.

Hoe zit dat in Nederland?

Nu zul je misschien denken dat dit alleen in Amerika kan gebeuren. Maar vergis je niet, ook in Europa zijn auto's dataslurpers geworden. Het grote verschil is dat we hier worden beschermd door de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG).

Deze strenge wetgeving verbiedt bedrijven om jouw persoonsgegevens zomaar door te verkopen zonder jouw expliciete, geïnformeerde toestemming. Een vinkje verstoppen in de kleine lettertjes is hier vaak niet genoeg.

Toch moeten we waakzaam blijven. Ook in Nederland rukken verzekeringen op waarbij je korting krijgt in ruil voor inzicht in je rijgedrag. De techniek is er en de financiële prikkel voor fabrikanten is enorm.

De rechtszaak in Florida is een harde waarschuwing: als een dienst gratis is, zoals een handige auto-app, is de kans groot dat jij niet de klant bent, maar het product dat wordt verhandeld.