Het is een dagelijkse strijd in de auto. Gebruik je Google Maps voor de betrouwbare verkeersinformatie of pak je Waze in de hoop op een sluiproute en een waarschuwing voor die flitser? Beide apps hebben hun sterke punten, maar ze delen ook een groot en fundamenteel gebrek. Ze zijn geobsedeerd door tijdswinst, ongeacht de kosten.
Google Maps stuurt je zonder blikken of blozen over een dure tolweg om twee minuten eerder aan te komen. Waze stuurt je dwars door een woonwijk of over een modderig boerenpad om dertig seconden te winnen.
De gebruiker heeft nauwelijks inzicht in waarom deze keuzes worden gemaakt. De algoritmes zijn een black box van miljardenbedrijven. Een YouTuber achter het kanaal Railways Retro Tech DIY was deze betutteling zat. Hij besloot het heft in eigen handen te nemen en bouwde een systeem dat de grote techreuzen te kijk zet.
Tijd is geld, letterlijk
Zijn frustratie zat hem vooral in de tolwegen. Zeker in landen als Frankrijk kun je leeglopen op de péage. De navigatie-apps zien een route die vijf minuten sneller is als de superieure optie, zelfs als je daar vijftien euro voor moet aftikken. Deze ontwikkelaar bedacht een briljante tegenzet. Hij bouwde een functie in zijn app die tolkosten omrekent naar arbeidstijd.
Het principe is geniaal in zijn eenvoud. Je voert in de app in wat je uurloon is. Stel dat je twintig euro per uur verdient. Als een tolweg tien euro kost, moet je daar dus een half uur voor werken. De app berekent vervolgens of de tijdswinst op de weg opweegt tegen de tijd die je hebt moeten werken om die tol te betalen.
Bespaart de tolweg je maar tien minuten reistijd, maar kost het je een half uur aan salaris? Dan stuurt de app je over de gratis weg. Je komt dan wel tien minuten later aan, maar onderaan de streep heb je twintig minuten levenstijd gewonnen.
Dit is een manier van rekenen die Google en Apple waarschijnlijk nooit zullen implementeren. Het is in hun belang om verkeersstromen zo snel mogelijk te verwerken, niet om jouw bankrekening te beschermen.
Open source als wapen
Om dit te bouwen kon hij geen gebruikmaken van de kaarten van Google. Hij week uit naar OpenStreetMap. Dit is de Wikipedia onder de kaartenmakers. De data is openbaar, gratis en tot in detail aanpasbaar. Hij gebruikte een open source routing engine genaamd OSRM om het wegennet om te zetten in een wiskundige grafiek van knooppunten en verbindingen.
Het project ging diep. Hij bestudeerde de structuur van Franse tolstations, die hij omschrijft als tolforten, om te begrijpen waar de vertragingen en kosten precies zitten. Hij programmeerde handmatig uitzonderingen voor tunnels zoals die onder de Mont Blanc en filterde ongeschikte bosweggetjes eruit waar Waze je vrolijk doorheen zou sturen.
Kiezen tussen tijd en geld
De tool is inmiddels bruikbaar via een website en de werking is verfrissend simpel. Je voert je vertrekpunt en bestemming in, en het systeem schotelt je twee heldere opties voor: de snelste route en de slimste route.
Neem een rit van Parijs naar Nice. Google zou je blindelings over de dure tolwegen sturen. Deze tool laat zien dat de snelste optie je 9 uur en 46 minuten kost, maar dat je daar wel €89,10 aan tol voor mag aftikken.
Heb je geen haast en houd je dat geld liever in je zak? Dan toont de tool de goedkoopste route. Je bent dan wel 12 uur en 23 minuten onderweg, maar de tolkosten zakken naar slechts €32,80. Voor wie op de kleintjes let en de tijd heeft, is dit een verschil van meer dan 50 euro voor één enkele rit. Het maakt in één oogopslag duidelijk wat de prijs van tijdswinst werkelijk is.
De tool zelf, waarmee je direct kunt berekenen of je moet omrijden voor je volgende vakantie, is hier te vinden.