Terwijl heel Europa inzet op megabatterijen en snelladers ter grootte van een zeecontainer kiezen ze in Duitsland voor een opvallend andere route. Het idee is simpel. Waarom zou je een vrachtwagen volstoppen met duizenden kilo's aan accu's als de stroom ook gewoon boven de weg kan hangen?
Het project heeft de pakkende naam BEV Goes eHighway en heeft de afgelopen jaren miljoenen euro's aan subsidie opgeslokt. Nu is de balans opgemaakt.
De Technische Universiteit van Aken heeft samen met DAF Trucks twee elektrische vrachtwagens omgebouwd. De prototypes, liefkozend Maja en Willi genoemd, zijn voorzien van een pantograaf.
Dat is zo'n beugel die je normaal op het dak van een trein of tram ziet. Zodra de vrachtwagen de speciale teststroken op de Autobahn oprijdt klapt de beugel uit en tapt de truck stroom van de bovenleiding.
Laden met 90 km/u
Het grote voordeel is duidelijk. De vrachtwagen hoeft niet te stoppen om te laden. Hij laadt bij terwijl hij rijdt. Dit betekent dat de accu veel kleiner en dus lichter en goedkoper kan zijn. Zodra de bovenleiding stopt of als de chauffeur wil inhalen klapt de beugel in en rijdt de truck verder op de accu. Het klinkt als het beste van twee werelden.
In de praktijk werkt het ook. De testvoertuigen hebben meer dan 10.000 kilometer afgelegd op drie testtrajecten in Hessen, Sleeswijk-Holstein en Baden-Württemberg. De techniek blijkt robuust en het overschakelen van bovenleiding naar accu gaat naadloos. Toch zit er een gigantische adder onder het gras.
De voordelen voor de transporteur
Voor transportbedrijven is elke kilo die ze niet aan accu's hoeven mee te slepen winst. Een kleiner batterijpakket betekent meer laadvermogen voor goederen. Bovendien is de slijtage van de accu minder omdat deze continu wordt bijgeladen en niet telkens diep ontladen wordt. De universiteit heeft berekend dat dit op de lange termijn de totale eigendomskosten, de zogeheten TCO, flink kan drukken.
De kip en het ei
Het systeem staat of valt echter met de infrastructuur. En die is er niet. Om dit te laten werken moet je duizenden kilometers snelweg voorzien van bovenleidingen. Dat is niet alleen een esthetische nachtmerrie, het is ook een financiële ramp. De aanleg van één kilometer bovenleiding kost miljoenen.
Daarnaast is er het probleem van standaardisatie. Als een Duitse truck met een Duits systeem naar Nederland of Polen rijdt heeft hij niets aan die dure beugel op zijn dak als daar geen draadjes hangen.
Het lijkt erop dat de Duitsers een prachtige technische oplossing hebben gevonden voor een probleem dat de rest van de wereld al anders heeft opgelost. Met steeds betere accu's en snelladers van 1000 kW lijkt de noodzaak voor een snelweg-tram met de dag kleiner te worden.
Een duur experiment
De onderzoekers blijven optimistisch. Ze stellen dat dynamisch laden een cruciale rol kan spelen in de mix van oplossingen om de transportsector te vergroenen. Maar met een investering van bijna 6 miljoen euro voor twee vrachtwagens en een paar kilometer testbaan lijkt het vooral een heel duur experiment. Het bewijst wat we stiekem al wisten. Treinen horen op het spoor en vrachtwagens horen gewoon vrij te zijn.