Polen weert Chinese 'spionage-auto's' van kazernes: is het tijd dat Nederland dit voorbeeld volgt?

Stel je voor: je bent militair, je koopt een voordelige elektrische MG of BYD en de volgende dag sta je voor een dichte slagboom. Komt er niet in, zegt de wacht. Dit is de nieuwe realiteit in Polen. Het ministerie van Defensie werkt aan strenge regels en lokale commandanten weigeren nu al voertuigen die ze zien als smartphones op wielen.

De angst is dat deze data rechtstreeks naar de servers in China wordt gestuurd. En omdat Chinese bedrijven wettelijk verplicht zijn om samen te werken met hun inlichtingendiensten, betekent dit feitelijk dat de Chinese staat live kan meekijken. Zelfs Tesla, een Amerikaans merk maar met grote belangen en datacenters in China, ontkomt niet aan de argwaan en is al geweigerd bij een Poolse basis.

Het theoretische gevaar in Den Haag

Dit roept de vraag op hoe we dit in Nederland geregeld hebben. Het antwoord is verrassend: niet. Er is geen verbod voor ambtenaren om zakelijk of privé in een Chinese auto te rijden.

Hoewel het waarschijnlijk is dat het aantal ministers in een BYD op één hand te tellen is, is het juridisch gezien gewoon toegestaan. En dat is vreemd, zeker gezien de strenge regels voor telefoons.

Het scenario is doodeenvoudig en doodeng. Stel: een hoge ambtenaar van Defensie rijdt in een Chinese auto naar huis en pleegt via de carkit een vertrouwelijk telefoontje over militaire acties.

De auto registreert het gesprek via de microfoons. Als die data in China belandt, weten ze in Peking eerder wat de Nederlandse strategie is dan de Tweede Kamer. Zolang er geen verbod is, is dit een openstaande achterdeur.

Patronen en chantage

Maar het gaat verder dan afluisteren. Moderne auto's zitten vol met camera's aan de buitenkant. Die brengen continu de omgeving in kaart. Als je met zo'n auto een kazerne of het terrein van een overheidsgebouw oprijdt, film je feitelijk de beveiliging en infrastructuur voor een buitenlandse mogendheid.

Daarnaast zijn de locatiegegevens goud waard. De auto weet precies waar je woont, hoe laat je van huis gaat en welke plekken je bezoekt. Dit maakt het mogelijk om patronen te ontdekken en profielen op te bouwen.

Bezoekt een ambtenaar elke vrijdagavond een adresje dat niet zijn eigen huis is? Dan heb je perfect materiaal voor chantage in handen. China kan deze kennis gebruiken om druk uit te oefenen op besluitvormers. Het is een klassieke inlichtingentruc, maar dan digitaal en op afstand.

De digitale achterdeur

De AIVD waarschuwt al jaren voor de digitale offensieve strategie van China. We hebben TikTok al van de werktelefoons van ambtenaren gegooid uit angst voor datadiefstal. Maar een moderne elektrische auto verzamelt duizend keer meer data dan een appje met dansfilmpjes. Het is de ultieme digitale achterdeur die we zelf wagenwijd openzetten.

In Polen is de knop om. Militairen die een Chinese auto rijden moeten buiten de poort parkeren. In Nederland blijft het vooralsnog stil. We vertrouwen op het gezonde verstand van de ambtenaar, maar zonder harde regels is het wachten op het eerste datalek op wielen.