Het debat over elektrisch rijden wordt vaak gevoerd op basis van emotie en halve waarheden. Voorstanders beloven gouden bergen terwijl tegenstanders roepen dat het verplaatsen van de uitstoot naar een kolencentrale geen zin heeft. Maar nu is er voor het eerst keihard en onafhankelijk bewijs dat de lucht in woonwijken daadwerkelijk opklaart zodra de benzinemotor verdwijnt.
Onderzoekers van de Keck School of Medicine hebben een baanbrekende studie gepubliceerd in het toonaangevende tijdschrift The Lancet Planetary Health. Ze gebruikten geen theoretische modellen maar keken naar de realiteit vanuit de ruimte. Met behulp van de TROPOMI-satelliet brachten ze de luchtkwaliteit van Californië in kaart. Dit instrument kan met extreme precisie stikstofdioxide in de atmosfeer meten door te kijken hoe het gas zonlicht absorbeert en reflecteert.
De harde cijfers
De onderzoekers verdeelden de staat in bijna 1700 wijken en legden de satellietbeelden naast de registratiecijfers van voertuigen. De definitie van schone voertuigen was breed en omvatte niet alleen volledig elektrische auto's maar ook plug-in hybrides en waterstofauto's.
De conclusie is glashelder. In wijken waar het aantal elektrische auto's steeg daalde de concentratie stikstofdioxide significant. Voor elke 200 elektrische auto's die er in een wijk bijkwamen nam de vervuiling met 1,1 procent af.
Dat klinkt misschien als een klein percentage maar op de schaal van een miljoenenstad is het gigantisch. Stikstofdioxide is namelijk een sluipmoordenaar. Het gas komt vrij bij de verbranding van benzine en diesel en wordt direct gelinkt aan astma, bronchitis en hart- en vaatziekten. Een daling van ruim een procent kan het verschil betekenen tussen een gezond leven of een chronische aandoening voor duizenden bewoners.
Geen toevalstreffer
Om er zeker van te zijn dat de daling niet werd veroorzaakt door andere factoren hebben de wetenschappers hun data gecorrigeerd. Ze filterden het coronajaar 2020 eruit en hielden rekening met schommelende benzineprijzen en het toegenomen thuiswerken. Zelfs na deze correcties bleef het verband overeind. Sterker nog, in wijken waar het aantal benzineauto's steeg zagen ze de vervuiling direct toenemen.
Het onderzoek is uniek omdat het de daadwerkelijke impact in de echte wereld meet. Waar eerdere studies afhankelijk waren van een handjevol meetstations op de grond kijkt de satelliet naar elke vierkante meter. Hoofdonderzoeker Sandrah Eckel stelt dat deze resultaten laten zien dat schonere lucht geen theorie is maar nu al gebeurt in onze gemeenschappen.
Pas het begin
Het meest hoopvolle aan deze studie is dat we pas aan het begin staan. In de onderzochte periode van 2019 tot 2023 groeide het aandeel elektrische auto's in Californië van 2 naar 5 procent. Als zo'n kleine verschuiving al meetbaar is vanuit de ruimte is de potentie voor de toekomst enorm. Als we doorgroeien naar 50 of 100 procent elektrisch kunnen we de luchtkwaliteit in steden transformeren naar een niveau dat we sinds de uitvinding van de auto niet meer hebben gezien.
De onderzoekers gaan nu een stap verder. Ze gaan de data koppelen aan ziekenhuisopnames voor astma en hartklachten. Als ook daar een verband zichtbaar wordt is het pleit definitief beslecht. Je kunt discussiëren over de productie van accu's of de herkomst van stroom, maar het feit dat een elektrische auto de lucht in je eigen straat direct schoner maakt is nu wetenschappelijk bewezen.