De 'Depreciatie-bom' is gebarsten
Het klinkt leuk: "Elektrisch rijden is goedkoper in onderhoud en stroom." Maar dat voordeel verdampt volledig door één factor waar niemand over praat: afschrijving. Volgens het ACEA-rapport, uitgevoerd door onderzoeksbureaus Quantalyse en STH Consulting, schrijft een elektrische auto in Europa gemiddeld 10 procentpunten harder af dan een benzineauto.
In klinkklare munt: je verliest zo'n 2.500 euro extra per jaar aan waardevermindering. Al die besparingen aan de laadpaal? Weg. Verdampt. De afschrijving is inmiddels de grootste kostenpost geworden, groter dan energie en onderhoud bij elkaar. Voor de zakelijke rijder is dat vervelend (hogere leaseprijs), maar voor de particulier die zijn spaargeld in een auto stopt, is het een financiële ramp.
Twee werelden: Lease vs. Privé
Het rapport schetst een beeld van twee totaal gescheiden werelden die niet op elkaar aansluiten.
Aan de ene kant heb je de nieuwe markt: gedomineerd door zakelijke rijders en leasemaatschappijen. Zij profiteren van subsidies, belastingvoordelen en lage gebruikskosten. Voor hen klopt het plaatje (nog net).
Aan de andere kant is er de tweedehandsmarkt: die bestaat voor 83 procent uit particulieren. En daar gaat het mis. Deze kopers hebben geen fiscale voordelen, kunnen vaak niet thuis laden en vinden de prijzen van jonge ex-leaseauto's (die vaak luxe en duur zijn) veel te hoog.
Het gevolg? Een stuwmeer aan gebruikte elektrische auto's waar geen kopers voor zijn. Er staan in Europa inmiddels 12 keer zoveel gebruikte EV's te koop als dat er vraag naar is. En als het aanbod groter is dan de vraag, gebeurt er maar één ding: de prijs keldert.
De 'Iphone-angst'
Er speelt nog iets anders mee: technologische veroudering. Een EV van drie jaar oud voelt voor veel kopers nu al als een iPhone 6. "Waarom zou ik een tweedehands kopen als de nieuwe van volgend jaar twee keer zo ver komt en sneller laadt?"
Deze angst voor veroudering (obsolescence) zorgt ervoor dat kopers hun hand op de knip houden. Ze durven het risico niet aan. Het rapport noemt dit een "TCO gate": de drempel om in te stappen is voor de particulier simpelweg te hoog, zowel financieel als psychologisch.
Politiek faalt
De conclusie van het rapport is een harde trap na voor Brussel en Den Haag. Het beleid is volledig gericht op het stimuleren van nieuwe auto's (inflow), maar negeert de uitstroom. "Het is alsof je de kraan openzet terwijl het bad verstopt zit," aldus de onderzoekers.
Zonder een gezonde tweedehandsmarkt mislukt de transitie. Als particulieren de auto's niet overnemen, stopt de doorstroming. De auto's worden dan ofwel geëxporteerd (waardoor ons belastinggeld wegvloeit) of de leaseprijzen schieten omhoog om de restwaarde-risico's te dekken.
De boodschap is helder: stop met juichen over nieuwe registraties en begin met het redden van de restwaarde. Want zolang een gebruikte EV financieel zelfmoord is, blijft de massa gewoon benzine tanken.