Rolls-Royce staakt ontwikkeling van nucleaire reactor voor op de maan door gebrek aan partners

Drie jaar geleden werden de plannen met veel bombarie gepresenteerd. Rolls-Royce, het kroonjuweel van de Britse maakindustrie, zou de sleutel in handen hebben voor permanente menselijke bewoning van de maan. De Britse ruimtevaartorganisatie trok de portemonnee en pompte negen miljoen pond in het project. Het doel was ambitieus maar helder: in 2029 zou er een Britse micro-reactor op de maan moeten staan.

De toenmalige minister van technologie, George Freeman, sprak over een immense voorsprong en een banenmotor voor het Verenigd Koninkrijk. Het idee was dat Rolls-Royce de technologie zou ontwikkelen die essentieel is om bases te laten draaien wanneer zonnepanelen nutteloos zijn. Maar zoals de Britse krant The Telegraph nu onthult, is de realiteit een stuk minder rooskleurig. Sinds afgelopen zomer zijn de overheidscontracten verlopen en omdat er geen commerciële partners zijn gevonden om de fakkel over te nemen, ligt het hele project nu stil.

Waarom zonnepanelen niet genoeg zijn

Om de impact van dit nieuws te begrijpen, moet je weten hoe vijandig de omgeving op de maan is. Een dag op de maan duurt ongeveer 29 aardse dagen. Dat betekent dat een basis veertien dagen lang in de brandende zon staat, gevolgd door een nacht van veertien dagen waarin de temperatuur daalt tot min 130 graden Celsius.

Zonne-energie is in die lange, ijskoude nacht geen optie. Om apparatuur, levensondersteunende systemen en verwarming draaiende te houden, is een constante en onafhankelijke energiebron nodig. Een kleine modulaire reactor is daarvoor de enige realistische oplossing. Rolls-Royce ontwierp een unit die 100 kilowatt aan vermogen kon leveren, genoeg om een kleine nederzetting of tientallen huishoudens van stroom te voorzien. De techniek is in de basis aanwezig, maar zonder raket om de installatie op zijn plek te krijgen, blijft het een duur stuk metaal in een loods in Derby.

America First, ook in de ruimte

De reden voor het stranden van het project is niet alleen technisch, maar vooral geopolitiek. Terwijl de Britten hun wonden likken, schakelt de Verenigde Staten juist een tandje bij. Onder president Donald Trump is de inzet op America First ook in de ruimtevaart leidend. NASA heeft plannen om voor het einde van dit decennium een eigen kernreactor op de maan te zetten om de Amerikaanse dominantie in de ruimte veilig te stellen.

Het pijnlijke voor Rolls-Royce is dat dit een gesloten feestje is. Het Amerikaanse budget voor dit project wordt geschat op drie miljard dollar, een bedrag waar de Britse negen miljoen pond bij verbleekt. NASA en het Amerikaanse ministerie van energie hebben echter duidelijk gemaakt dat de aanbestedingen voor dit miljardenproject vrijwel uitsluitend naar Amerikaanse bedrijven zullen gaan. Spelers als Lockheed Martin en X-energy hebben daardoor de beste kaarten in handen.

Kruimels voor de Britten

Rolls-Royce staat hierdoor buitenspel. Ze zijn bereid om het project direct te hervatten zodra er geld of een partner is, maar voorlopig is het stil. Het enige lichtpuntje is dat LibertyWorks, de Amerikaanse tak van Rolls-Royce, nog wel betrokken is bij een kleiner NASA-project voor een energie-omvormer. Maar de droom dat een Britse vlag zou wapperen op de eerste energiecentrale in de ruimte, lijkt voorlopig vervlogen.

Op aarde gaat het overigens beter met de nucleaire ambities van het bedrijf. De Britse overheid heeft Rolls-Royce wel geselecteerd als voorkeursleverancier voor een vloot kleine reactoren die het Britse stroomnet moeten versterken. Maar de stap naar de sterren zal voorlopig moeten wachten tot de Amerikanen bereid zijn om hun speelgoed te delen, of tot Londen besluit om niet miljoenen, maar miljarden te investeren.