Bosch-topman waarschuwt voor massaontslagen: overstap naar elektrisch rijden kost tienduizenden banen

Bij Bosch, de gigant uit Stuttgart die in vrijwel elke auto ter wereld wel een onderdeel heeft zitten, staan de seinen op dieprood. De operationele winst is bijna gehalveerd tot 1,7 miljard euro en het bedrijf zit midden in een pijnlijke reorganisatie.

Vorig jaar verdwenen er in Duitsland al 6.500 banen en in heel Europa zelfs 11.000. Maar volgens CEO Stefan Hartung is dit slechts de stilte voor de storm. Wereldwijd staan er nog eens 13.000 banen op de tocht.

De oorzaak van deze malaise is niet alleen een zwakke economie, maar vooral de fundamentele verschuiving naar elektrisch rijden. De logica is pijnlijk simpel. Een elektrische aandrijflijn bestaat uit veel minder onderdelen dan een verbrandingsmotor.

Geen zuigers, geen kleppen, geen turbo's en geen complexe uitlaatsystemen. "E-mobiliteit zal leiden tot omzetgroei, maar de arbeidsintensiteit van die omzet neemt af", stelt Hartung in een openhartig interview. Met andere woorden: je hebt simpelweg minder mensen nodig om dezelfde hoeveelheid geld te verdienen. En die mensen, vaak hoogopgeleide technici en vakmensen, staan nu op de tocht.

Het 2035-dilemma

De kern van het probleem ligt volgens Hartung in Brussel. De Europese Unie heeft vastgelegd dat er vanaf 2035 geen nieuwe auto's met verbrandingsmotor meer verkocht mogen worden. Hoewel er sprake is van een lichte versoepeling van de doelen, noemt Hartung de plannen "veel te streng".

Hij vreest dat de industrie voor verbrandingsmotoren, waar Europa traditioneel in uitblinkt, in de jaren 30 abrupt zal instorten. Omdat de elektrische auto minder arbeid vereist, ontstaat er een gat dat niet zomaar gevuld kan worden. "Ik kan geen langetermijnbeloftes doen over banen", is zijn eerlijke maar kille boodschap aan het personeel.

Bosch pleit daarom voor een andere route. In plaats van de verbrandingsmotor volledig in de ban te doen, zou de EU moeten inzetten op technologie-openheid. Hartung ziet een grote rol weggelegd voor hernieuwbare brandstoffen en e-fuels. Door deze bij te mengen in benzine kan de CO2-uitstoot van het bestaande wagenpark snel omlaag, zonder dat de hele industriële basis van Europa wordt weggeslagen. Het zou fabrikanten de tijd geven om de transitie geleidelijker te maken en banen te behouden.

Banen export naar Azië

Het wrange van de situatie is dat terwijl in Duitsland de banen verdwijnen, Bosch in Azië juist groeit als kool. Vorig jaar kwamen er in de regio Azië-Pacific-Afrika 5.200 medewerkers bij, bijna net zoveel als er in Duitsland verdwenen.

De groei zit vooral in China, waar de markt voor elektrische auto's explodeert en nieuwe spelers als Xiaomi de markt bestormen. Bosch levert ook aan hen, maar die groei compenseert niet het verlies in Europa.

Bosch staat hierin niet alleen. Ook concurrenten als ZF en Continental kondigen massaontslagen aan. De hele toeleveranciersketen, goed voor miljoenen banen in Europa, kraakt in zijn voegen. De waarschuwing van Hartung is duidelijk: Europa dreigt de verliezer te worden van zijn eigen klimaatbeleid. Wel de lasten en de regels, maar niet de banen en de welvaart.