Nieuws

Britse experts slaan alarm om jonge bestuurders: ook trend in Nederland 'zorgwekkend'

Het roze papiertje is binnen, de vlag gaat uit en pa koopt een goedkoop barrel voor zijn zoon of dochter. Feest. Maar de statistieken vertellen een heel ander, bloedrood verhaal. Jonge bestuurders zijn verantwoordelijk voor een onwaarschijnlijk groot deel van de zware ongevallen. En de oorzaak ligt niet alleen bij hen, maar ook bij jou.

Nick ter Arkel
Je kind is een rijdende tijdbom: schokkende cijfers bewijzen dat het rijbewijs niks waard is

Russisch roulette op de linkerbaan

De cijfers van de Britse verkeersspecialist GEM Motoring Assist liegen er niet om en zijn direct door te vertalen naar de situatie op het Europese vasteland. Bestuurders tussen de 17 en 24 jaar vormen slechts 6 procent van alle rijbewijshouders. Een verwaarloosbare groep, zou je zeggen. Maar vergis je niet: ze zijn betrokken bij bijna een kwart van alle dodelijke en ernstige ongevallen.

Het probleem is structureel. We leren onze kinderen om een examen te halen, niet om te overleven. "Slagen voor je rijbewijs bewijst alleen basiscompetentie," stelt veiligheidsexpert James Luckhurst. "Het bereidt je totaal niet voor op nachtritten, groepsdruk van schreeuwende vrienden op de achterbank, slecht weer of de chaos van de stad." We sturen ze met minimale ervaring de weg op, precies in de levensfase waarin ze de meeste risico's nemen.

Nederland faalt: 15% stijging in doden

Wie denkt dat het in Nederland wel meevalt, moet even naar de harde cijfers van het CBS kijken. Uit de laatst beschikbare jaarcijfers (2024) blijkt dat er 675 verkeersdoden vielen. Hoewel dat er negen minder waren dan het jaar ervoor, zien we bij jongeren (12-24 jaar) juist een gitzwarte stijging van maar liefst 15 procent. In totaal kwamen 108 jongeren om het leven.

De oorzaken zijn pijnlijk herkenbaar: onervarenheid, overschatting en groepsdruk. Vooral nachtelijke ritten en weekendverkeer blijken killers. Uit analyses van Vervoer & Transport Nederland blijkt dat jongeren vaardigheden missen om gevaren vroegtijdig in te schatten. Ze reageren trager op onverwachte situaties en laten zich sneller opjutten door passagiers. Het duurt duizenden kilometers voordat dat inzicht er is, maar die tijd krijgen velen niet.

2toDrive is niet genoeg

In Nederland hebben we met 2toDrive al een systeem dat inspeelt op deze kritiek. Jongeren mogen vanaf 16,5 jaar lessen en vanaf hun 17e afrijden, waarna ze tot hun 18e alleen onder begeleiding de weg op mogen. Dit is precies het 'meters maken' waar de Britten nu om smeken.

Toch laten de harde cijfers zien dat dit vangnet niet waterdicht is. Het probleem ontstaat vaak zodra de begeleider uitstapt en de vriendengroep instapt. De 'coach' naast je zorgt voor rust, maar bereidt je niet voor op de sociale druk van een zaterdagavond met vier leeftijdsgenoten in een oud Golfje. Daar ligt het gat tussen 'geslaagd zijn' en 'veilig zijn'.

Ouders als slechtste voorbeeld

De overheid kijkt mee, maar er is een groter gevaar: de ouders zelf. Uit het GEM-rapport blijkt dat jongeren die hun ouders zien appen achter het stuur, dit gedrag kopiëren. Ze zien het als 'normaal'.

Als jij als ouder de regels aan je laars lapt, kweek je feitelijk de volgende generatie brokkenpiloten. De oproep is dan ook helder: stel keiharde regels. Geen telefoon, geen alcohol, en duidelijke afspraken over wie er meerijdt.

Stop met het kopen van sloopauto's

En dan is er nog de heilige koe zelf. Wat geven we onze kinderen als eerste auto? Juist, een 20 jaar oud koekblik "om het te leren". Want: "een krasje maakt niet uit". Volgens experts is dit een dodelijke redenering. Juist onervaren bestuurders hebben moderne vangnetten nodig.

Een auto zonder noodremassistent (AEB), lane departure warning of vermoeidheidsherkenning is voor een beginner een extra risico. De experts adviseren: investeer in veiligheidstechnologie.

Natuurlijk is dat duurder dan een afgetrapte Golf 4, maar de kosten van een ernstig ongeval – financieel en emotioneel – zijn vele malen hoger. Rijden leer je door fouten te maken, maar zorg dat de auto die fouten kan opvangen.