Nieuws

Indonesië trekt vergunning in van Chinese dam van 1,67 miljard dollar na dodelijke overstromingen

Het moest een pronkstuk worden van Chinese techniek: de Batang Toru dam van 1,67 miljard dollar. Maar na dodelijke overstromingen grijpt de Indonesische overheid hard in. De vergunningen zijn ingetrokken, de bouw ligt stil en de Chinezen zijn woest. Is dit het einde van het megaproject of slechts een politieke show?

Nick ter Arkel
Indonesië trekt vergunning in van Chinese dam van 1,67 miljard dollar na dodelijke overstromingen

De 'Tijdbom' is ontploft

Het project was vanaf dag één omstreden. Volgens de South China Morning Post is de locatie in Sumatra – een aardbevingsgevoelig gebied midden in het enige leefgebied van de zeldzame Tapanuli-orang-oetan – een recept voor ellende. In 2019 trok de Bank of China zich al terug onder druk van wereldwijde protesten, maar de bouw ging door.

Tot november vorig jaar. Tropische cycloon Senyar zorgde voor verwoestende overstromingen waarbij meer dan 1.200 mensen omkwamen. Volgens milieuorganisatie Satya Bumi is er tussen 2017 en 2024 ruim 500 hectare bos illegaal gekapt, wat de ramp verergerde. Bomen uit het regenwoud spoelden de rivier in en verwoestten huizen. De 'tijdbom' waar experts voor waarschuwden, is nu definitief ontploft.

Groene stroom met een bloedrandje

Het doel van de dam was nobel: 510 megawatt aan schone energie opwekken voor het eiland Sumatra. China presenteerde het als een duurzame oplossing voor de energiehonger van de regio. Maar critici wijzen op de ironie: om 'groene' stroom te maken, moet een uniek ecosysteem wijken.

Het is het klassieke dilemma: kies je voor klimaat (CO2-vrij) of voor natuur (bosbehoud)? Indonesië lijkt nu, na de dodelijke overstromingen, even voor dat laatste te kiezen.

President grijpt in vanuit Londen

President Prabowo Subianto reageerde met een ongekende maatregel. In een Zoom-meeting vanuit Londen besloot hij de vergunningen van 28 bedrijven in te trekken. Het ministerie van Milieu startte direct een civiele procedure en eist 4,8 biljoen roepia (bijna 300 miljoen euro) schadevergoeding. "We hanteren het principe dat de vernietiger betaalt," aldus minister Hanif Faisol Nurofiq.

De Chinese investeerders zijn not amused. Consul-generaal Huang He ontkent alle beschuldigingen en noemt de acties van het bedrijf legaal. Hij benadrukt dat de dam essentieel is voor de energievoorziening en regionale groei.

Chaos in de regering

Maar het meest bizarre is de chaos binnen de Indonesische overheid zelf. Zelfs de directeur-generaal van hernieuwbare energie wist van niks toen de vergunning werd ingetrokken. Socioloog Jannus Siahaan noemt het een "politieke tijdbom". De regering wil laten zien dat ze groen zijn, maar ondermijnt tegelijkertijd het vertrouwen van investeerders.

De dam ligt nu stil. Als de Chinezen de schade aan de natuur herstellen (met 120%, een eis van het ministerie), mogen ze misschien verder. Tot die tijd is de toekomst van het project onzeker en kijken de orang-oetans toe hoe de hijskranen stilstaan.