Einde van een tijdperk in Havana: brandstofcrisis vervangt Amerikaanse oldtimers door elektrische driewielers

De oorzaak van deze drastische verandering is een ernstig tekort aan brandstof, verergerd door een verscherpte Amerikaanse blokkade. De regering van president Donald Trump bestempelde Cuba als een buitengewone bedreiging en sneed de cruciale oliestroom vanuit bondgenoot Venezuela effectief af.

Het resultaat is een land dat bijna volledig verlamd is. De Cubaanse overheid heeft brandstof moeten rantsoeneren en het openbaar vervoer drastisch moeten verminderen, waardoor de straten van Havana angstvallig leeg zijn. In deze leegte is een nieuwe, door noodzaak gedreven revolutie ontstaan. Een revolutie van de stille motor en de menselijke spierkracht.

De nieuwe koningen van de weg

Waar ooit de kleurrijke klassiekers de dienst uitmaakten, zijn nu elektrische driewielers de koningen van de weg. Deze voertuigen, die tot acht passagiers kunnen vervoeren, fungeren als geïmproviseerde bussen en vormen voor velen de enige manier om zich te verplaatsen.

Chauffeurs rijden dagelijks tot wel zestien ritten om de lokale gemeenschappen te bedienen. Voor veel Cubanen zijn deze staatsdiensten een reddingslijn, hoewel de tarieven voor een gemiddeld inkomen nog steeds hoog zijn.

De elektrische revolutie komt echter met een eigen, typisch Cubaanse uitdaging: stroom. Wijdverbreide stroomonderbrekingen, die soms tot twaalf uur per dag duren, maken het opladen van de voertuigen een constante hoofdpijn.

Chauffeurs zijn gedwongen hun driewielers op te laden op de momenten dat er wél elektriciteit is, vaak midden in de nacht. Sommigen tonen hun vindingrijkheid door zonnepanelen op het dak van hun voertuig te monteren, in een poging de onbetrouwbaarheid van het net te omzeilen.

De fiets als laatste reddingsmiddel

Naast de elektrische driewielers is er een nog fundamentelere vorm van transport die een explosieve groei doormaakt: de fiets. Jonge, onafhankelijke bezorgers zijn het kloppende hart geworden van de logistiek in Havana.

Ze vervoeren alles wat op een bagagedrager past, van pizza's en medicijnen tot boodschappen voor families die door emigranten vanuit het buitenland worden betaald. Fietstaxi's, die oorspronkelijk passagiers vervoerden, worden nu massaal ingezet voor het transport van goederen.

Deze nieuwe generatie ondernemers werkt vaak twaalf uur per dag en navigeert door pikdonkere straten tijdens stroomstoringen. De angst voor langere black-outs zorgt ervoor dat Cubanen minder gekoelde producten bestellen, waardoor de bezorgers nu vooral volgeladen zijn met ingeblikt voedsel, granen en houdbare goederen.

Het werk is niet zonder gevaar; de bezorgers zijn een doelwit voor overvallers, wetende dat ze vaak waardevolle goederen vervoeren die met buitenlandse valuta zijn betaald.

Het einde van de Amerikaanse droom

De verschuiving in Havana is meer dan een logistieke aanpassing; het is het einde van een cultureel tijdperk. De ronkende V8-motoren en de glimmende chromen bumpers die het beeld van Cuba decennialang bepaalden, maken plaats voor de stilte van elektromotoren en het gehijg van fietskoeriers. Het is een harde, door crisis gedwongen realiteit die laat zien hoe ver het eiland moet gaan om zelfs de meest basale mobiliteit te garanderen.

Voor wie naar Cuba wilt reizen voor de mythische oldtimers, is de boodschap dan ook duidelijk: wees er snel bij. De verandering is ingezet en het iconische straatbeeld van Havana verdwijnt in recordtempo. De Amerikaanse droom op wielen is voorgoed ingeruild voor Cubaanse vindingrijkheid.