Duizenden westerse auto's bereiken Rusland via Chinese omweg ondanks harde sancties

Op papier is de situatie helder: als reactie op de oorlog in Oekraïne hebben automerken uit Europa, Japan en Zuid-Korea hun activiteiten in Rusland volledig gestaakt. De export van luxe auto's en EV's is door de EU, VS en Japan streng verboden.

Maar de realiteit in de Russische havens vertelt een ander verhaal. Tienduizenden gloednieuwe westerse auto's vinden nog steeds hun weg naar Russische klanten. De spil in deze omzeilingsroute is China, dat via een netwerk van tussenpersonen en een administratieve constructie de sancties effectief ondermijnt.

China fungeert als spil voor de Russische markt

De cijfers van onderzoeksbureau Autostat liegen er niet om. Sinds de invasie zijn er in Rusland meer dan 700.000 auto's geregistreerd van merken uit landen die sancties hebben ingesteld. Alleen al in 2025 waren dat er bijna 130.000.

De meest opvallende trend is de herkomst: bijna de helft van deze auto's werd in China geproduceerd. Toyota was vorig jaar, op de Chinese merken na, het best verkochte buitenlandse merk in Rusland met bijna 30.000 registraties. Daarvan werden er bijna 24.000 in China gebouwd. Dit staat in schril contrast met de officiële lezing van Toyota, dat stelt geen auto's meer naar Rusland te exporteren.

Nieuwe auto's worden geregistreerd als occasion

De kern van de omzeiling is even simpel als effectief. Russische dealers bestellen de auto's via een netwerk van Chinese tussenpersonen. Om de exportrestricties van de fabrikanten te omzeilen, wordt een gloednieuwe auto in China eerst geregistreerd op naam van een handelaar.

Direct daarna wordt de auto, die feitelijk nul kilometer heeft gereden, geclassificeerd als occasion en geëxporteerd naar Rusland. Omdat het officieel om een tweedehands auto gaat, kunnen de strenge exportregels voor nieuwe voertuigen worden omzeild.

In Rusland zelf worden deze auto's vervolgens weer gewoon als nieuw in de showroom gezet. Vladimir, een Russische dealer, bevestigt dat dit de standaardwerkwijze is om aan de aanhoudende vraag naar westerse kwaliteit te voldoen.

Fabrikanten staan machteloos tegenover het grijze circuit

De betrokken automerken als Mercedes-Benz, BMW en Volkswagen benadrukken in een reactie dat ze verkoop aan Rusland verbieden en er alles aan doen om ongeautoriseerde export te voorkomen. Ze erkennen echter de moeilijkheid van de handhaving.

Het onderzoeken van mogelijke overtredingen in een complex, internationaal netwerk is tijdrovend en vaak zonder resultaat. BMW stelt dat als auto's via de grijze markt in Rusland belanden, dit buiten hun invloedssfeer en uitdrukkelijk tegen hun wil gebeurt.

Sanctie-experts bevestigen dat het bijna onmogelijk is om te voorkomen dat goederen via derde landen als China, dat de sancties niet erkent, alsnog hun eindbestemming bereiken.