Oud-topambtenaar kraakt verbod op Duitse gaswinning: 'Horrorscenario's zijn gewoon verzonnen'

De absurde realiteit van LNG

Professor Hans-Joachim Kümpel, van 2007 tot 2016 hoofd van de Duitse autoriteit voor geowetenschappen en grondstoffen (BGR), trekt in een uitgebreid interview met Welt hard van leer tegen de politiek. Duitsland koopt nu peperduur Liquefied Natural Gas (LNG) in uit het buitenland. Dat gas wordt vaak óók met fracking gewonnen, vervolgens met enorm energieverlies bevroren, over de oceaan verscheept en hier weer vloeibaar gemaakt.

"We verkopen dat als 'verstandig', hoewel we onszelf daarmee duurder en kwetsbaarder maken," stelt Kümpel. Sterker nog: hij rekent voor dat Duitsland door niet zelf te fracken in vijf jaar tijd 90 miljoen ton CO2 extra heeft uitgestoten vanwege al dat inefficiënte transport.

Horrorscenario's en een neppe video

Maar waarom mag het dan niet in Duitsland? Kümpel wijst naar een "emotionele campagne" uit de jaren 2010. Het woord 'fracking' (gas winnen door water en chemicaliën onder hoge druk in de grond te spuiten) werd een symbool voor milieuschade en watervervuiling.

Een bekende scène uit de anti-fracking documentaire Gasland, waarbij iemand een brandende lucifer bij een waterkraan houdt waarna de vlam in de pan slaat, werd het boegbeeld van de protesten. "Een fake," oordeelt Kümpel nuchter. "Die scène is filmisch geënsceneerd met een butagasfles. De horrorscenario's zijn uitgedacht en politiek uitgemolken." De vaak genoemde aardbevingsrisico's in Duitsland zijn volgens hem verwaarloosbaar, omdat er bij deze enorme dieptes geen grootschalige drukverschillen ontstaan.

De lange arm van Gazprom

Toch was er meer aan de hand dan alleen milieuzorgen. Volgens de professor speelde ook geopolitiek een doorslaggevende rol. In de tijd dat het verbod erdoor werd gedrukt, was de Nord Stream 2-pijpleiding vanuit Rusland in de maak.

"Gazprom had er, logisch bekeken, geen belang bij dat Duitsland zich onafhankelijker maakte," legt Kümpel uit. Een eigen Duitse gaswinning zou een "storende factor" zijn geweest. Het resultaat was een politieke paniekreactie waarbij het dossier werd overgeheveld naar het ministerie van Milieu, waarna fracking definitief als 'hoogrisico' werd bestempeld.

800 miljard kuub blijft liggen

De realiteit is pijnlijk. Volgens de data ligt er in Duitsland een winbare hoeveelheid van zo'n 800 miljard kubieke meter schaliegas te wachten. "Zolang we gas nodig haben, zouden we decennialang een kwart van onze huidige behoefte zelf kunnen winnen," aldus de professor. Een boorput kan binnen een paar maanden operationeel zijn.

De conclusie van de oud-topambtenaar is snoeihard: Duitsland heeft zichzelf, gedreven door angstcampagnes en belangenpolitiek, een optie ontzegd die de voorzieningszekerheid zou vergroten, de kosten zou verlagen en de uitstoot zou verminderen. "En nu verbazen we ons erover als het in koude winters weer krap wordt. Dat is geen natuurwet. Dat is zelf aangedaan."