Ethiopië verbiedt per direct import van brandstofauto's

Het is de eerste natie ter wereld die deze drastische stap neemt en het is waarschijnlijk niet het land dat je zou verwachten. Ethiopië, een ontwikkelingsland in de Hoorn van Afrika, heeft een onmiddellijke ban op verbrandingsmotoren afgekondigd.

Wie daar een nieuwe auto wil importeren of kopen, moet verplicht aan de stekker. Deze beslissing toont een pijnlijk contrast met Europa, waar de transitie naar elektrisch rijden momenteel stagneert en de politiek terugkrabbelt van eerdere, ambitieuze klimaatdoelen. De motivatie in Addis Abeba is dan ook fundamenteel anders dan in Brussel.

Stroom is spotgoedkoop, geïmporteerde olie is onbetaalbaar

Voor de Ethiopische regering is het verbod geen kwestie van milieuactivisme, maar van nationaal overleven. Het land beschikt over zeer beperkte buitenlandse valutareserves, die cruciaal zijn voor internationale handel. Het importeren van geraffineerde brandstoffen kostte de schatkist in 2023 ongeveer vier miljard dollar. Dat is een enorme aderlating voor de nationale economie.

Tegelijkertijd heeft Ethiopië de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in enorme waterkrachtcentrales op de Nijl, zoals de onlangs geopende Grand Ethiopian Renaissance Dam (GERD). Dit megaproject, mede gerealiseerd door Europese bedrijven, levert zoveel goedkope elektriciteit op dat de kilowattuurprijs op slechts een paar cent ligt.

Het land produceert zelfs een overschot dat wordt geëxporteerd naar buurlanden. De rekensom is dus simpel: zelf opgewekte stroom is goedkoop en direct beschikbaar, buitenlandse olie is duur en maakt afhankelijk.

Elektrisch rijden kost vier dollar per maand

Deze macro-economische realiteit vertaalt zich direct naar de portemonnee van de burger. Volgens data van analistenbureau BloombergNEF kost het opladen van een elektrische auto in Ethiopië gemiddeld vier dollar per maand.

Een vergelijkbare auto op benzine rijdend houden, kost ongeveer 27 dollar per maand. In een land waar het modale inkomen rond de vijftig dollar per maand schommelt, is dat een gigantisch verschil. De elektrische auto is daar geen luxeproduct voor de elite, maar een manier om de dagelijkse lasten drastisch te verlagen.

Infrastructuur is nog een uitdaging, maar het wagenpark groeit

Momenteel rijden er zo'n 115.000 elektrische voertuigen rond in Ethiopië, wat neerkomt op ruim acht procent van het totale wagenpark. Daarmee is het iets meer dan de zes procent die het in Nederland is. Het is een percentage waar veel westerse landen nog jaloers op kunnen zijn. Natuurlijk zijn er uitdagingen.

Buiten de hoofdstad is de laadinfrastructuur uiterst beperkt en het stroomnetwerk is niet overal even stabiel. Maar het land laat zien dat een radicale transitie mogelijk is als de economische noodzaak hoog genoeg is.

Terwijl Europese politici de accijns op brandstof kunstmatig laag proberen te houden om de kiezer te paaien, bewijst een Afrikaanse natie dat sturen op eigen energiebronnen de snelste weg naar verandering is.