Oprukkende Chinese auto leidt tot groeiende angst voor spionage in Europa

Volgens onderzoeksbureau Dataforce is inmiddels bijna één op de tien nieuwe auto's in Europa van Chinese makelij, waarbij er naar schatting al zo'n 123.000 op onze wegen rijden. Deze moderne elektrische auto's zijn standaard uitgerust met tientallen sensoren, waaronder camera's, radars, GPS-systemen en lidars. Daarnaast maken ze vrijwel altijd direct verbinding met de smartphones van de inzittenden.

Onderzoekers waarschuwen dat de data die deze sensoren verzamelen – van routes en beelden tot persoonlijke gegevens – mogelijk naar Chinese servers worden doorgestuurd. De Duitse inlichtingendienst BfV bracht recentelijk een expliciete waarschuwing naar buiten, waarin zij de voertuigen kwalificeren als een aanzienlijk risico voor de nationale veiligheid en privacy. "Er zijn genoeg geitenpaadjes die naar spionage kunnen lopen", stelt Pim Grol, directeur van brancheorganisatie RAI Automotive Industry NL, in Trouw.

De praktijkmaatregelen in Polen

Dat de bezorgdheid verder gaat dan theorie, bewijst de Poolse overheid. Het land heeft de toegang voor voertuigen van Chinese makelij tot alle militaire complexen ontzegd. De Poolse vice-minister van Defensie, Cezary Tomczyk, reageerde na een kritisch veiligheidsrapport met de mededeling dat de dreiging van dataverzameling of sabotage inmiddels "een feit, geen hypothese" is.

Naast het passief verzamelen van data is er ook de discussie over externe controle. Jean-Paul van Oudheusden, analist bij eToro, benoemt in Het Parool een incident waarbij een Chinese blogger zijn eigen auto vanuit het buitenland op afstand wist te verplaatsen. De vrees bij veiligheidsdiensten is dat deze functionaliteiten misbruikt kunnen worden om de controle over een voertuig over te nemen.

Het Europese dilemma

De Europese Commissie zoekt momenteel naar een regelgevend kader. Waar Chinese 5G-leveranciers als Huawei en ZTE eerder al onder streng Europees toezicht kwamen te staan, ligt dat bij auto's complexer. De Chinese modellen zijn betaalbaar en technologisch geavanceerd, eigenschappen die voor Europa op dit moment van groot belang zijn om de eigen klimaat- en elektrificatiedoelen te halen.

Daarbij moet echter de nuance worden gemaakt dat de auto als rijdende dataverzamelaar geen exclusief Chinees concept is. Zo verbood China zelf in 2021 al Amerikaanse Tesla's rond overheidslocaties. Desondanks stelde de EU in januari een nieuwe verordening voor om landen en leveranciers met een hoog risicoprofiel te kunnen weren uit kritieke toeleveringsketens. Het vormt een lastige afweging voor Brussel: hoeveel digitale onafhankelijkheid is haalbaar zonder de eigen energietransitie ernstig te vertragen?