Hoe Bill Gates dertien jaar vocht om zijn illegale Porsche 959 de Verenigde Staten in te krijgen

In de late jaren tachtig was de Porsche 959 het absolute summum van autotechniek. Met zijn geavanceerde vierwielaandrijving, sequentiële turbosetup en een topsnelheid van ruim driehonderd kilometer per uur was hij zijn tijd ver vooruit. Voor een technofiel als Bill Gates was het in 1988 de ultieme trofee. Er was echter één groot probleem: de auto was in Amerika volstrekt illegaal.

Een hardnekkige mythe in de autowereld luidt dat de Porsche 959 nooit werd goedgekeurd omdat de fabrikant weigerde vier kostbare exemplaren op te offeren voor crashtests door de overheid. De realiteit is echter veel zakelijker.

De Amerikaanse toezichthouder voor verkeersveiligheid, de NHTSA, voert zelf helemaal geen crashtests uit. Zij eisen van fabrikanten dat die hun auto's ontwikkelen volgens de vastgestelde normen en daarvan de data overhandigen.

Porsche weigerde dit simpelweg om financiële redenen. De wisselkoers tussen de toenmalige Duitse Mark en de Dollar was zo ongunstig, dat het merk al 200.000 dollar verlies maakte op elke verkochte 959.

Het specifiek voor Amerika ontwikkelen en homologeren van de auto was financieel onverantwoord. Deze procedure is vergelijkbaar met een typegoedkeuring door de RDW in Nederland.

Dertien jaar stofhappen in een vrijhandelszone

Omdat de auto niet voldeed aan de Amerikaanse veiligheidsnormen en de eveneens strenge EPA-milieu-eisen, was de douane bij aankomst van Gates' bestelling onverbiddelijk. De auto werd de toegang tot het land ontzegd.

De douane stelde hem voor een harde keuze: de auto laten vernietigen, zoals gebruikelijk was, of direct terugsturen naar Europa. Gates, gesteund door de bekende Amerikaanse autoverzamelaar Bruce Canepa, koos voor een sluiproute.

Hij liet de peperdure Porsche parkeren in een zogenaamde Foreign Trade Zone. Dit zijn zwaar bewaakte gebieden bij de haven die juridisch gezien niet tot het Amerikaanse grondgebied behoren.

Jarenlang betaalde de miljardair 28 dollar per dag aan opslagkosten, plus een jaarlijkse borgsom. In totaal stond de Porsche 4.747 dagen, ruim dertien jaar, opgesloten in een container. Deze vasthoudendheid kostte hem ruim 130.000 dollar aan puur administratieve en logistieke kosten.

De geboorte van de Show and Display wet

Samen met andere invloedrijke autoliefhebbers en verzamelaars zette Gates ondertussen een enorme lobby op touw in Washington D.C. Hun argument was dat bepaalde auto's zo bijzonder zijn dat ze beschouwd moeten worden als rijdend cultureel erfgoed, ongeacht of ze aan de reguliere veiligheidsnormen en emissie-eisen voldoen.

Deze inspanningen leidden in augustus 1999 uiteindelijk tot een compleet nieuwe wet: de zogeheten Show and Display regelgeving. Deze wet stelt verzamelaars in staat om auto's te importeren die van historisch of technologisch belang zijn, ook als ze nooit voor de Amerikaanse markt zijn goedgekeurd.

Er zit wel een strenge voorwaarde aan vast. Om te voorkomen dat de wet gebruikt wordt voor dagelijks woon-werkverkeer, mag de auto maximaal 2.500 mijl, ongeveer 4.000 kilometer, per jaar rijden. Dankzij deze wetswijziging mocht de Porsche 959 van Gates na dertien jaar eindelijk de container uit en de openbare weg op.

Verschil met de 25-jaar regel

De exclusieve wet die Gates afdwong wordt overigens vaak verward met de algemene Amerikaanse importregel voor klassiekers. Deze laatste wet stelt dat elke auto, ongeacht de herkomst of specificaties, zonder restricties geïmporteerd en gereden mag worden zodra het voertuig 25 jaar oud is.

Inmiddels is elke gebouwde Porsche 959 ouder dan een kwart eeuw. Dit betekent dat de auto's nu vrijelijk geïmporteerd mogen worden en dat eigenaren van de 959 niet langer gebonden zijn aan de strikte kilometerbeperking waar Gates destijds nog wel mee te maken had.