Benzineprijs schiet omhoog door conflict in Midden-Oosten: dit is wat de Nederlandse automobilist te wachten staat

De geopolitieke escalatie in het Midden-Oosten, waarbij de Verenigde Staten en Israël doelen in Iran hebben aangevallen en Teheran reageert met tegenaanvallen op omringende oliestaten, legt de wereldwijde energiehandel deels plat.

Hoewel Nederland relatief weinig directe olie uit de Golfregio haalt, is de oliemarkt een wereldmarkt. Zodra het aanbod stagneert of in gevaar komt, schiet de wereldwijde inkoopprijs omhoog.

Dat mechanisme was dit weekend direct merkbaar. De prijs voor een vat Brent-olie, de graadmeter voor onze regio, steeg in de Aziatische handel met maar liefst dertien procent naar ruim 82 dollar.

Blokkade van de Straat van Hormuz is de echte boosdoener

De stijgende prijzen worden niet zozeer veroorzaakt door het wegvallen van de relatief bescheiden Iraanse olie-export, maar door een logistieke nachtmerrie. De Iraanse Revolutionaire Garde heeft de Straat van Hormuz, een smalle doorgang tussen de Perzische Golf en de Golf van Oman, afgesloten. Normaal gesproken passeert maar liefst twintig procent van de dagelijkse wereldbehoefte aan olie deze zeestraat.

Grote oliemaatschappijen en reders hebben besloten hun schepen voor anker te leggen in plaats van de risicovolle doorvaart te wagen. Volgens De Telegraaf, die diverse energie-analisten sprak, is het deze onzekerheid over de transportroutes die zorgt voor een enorme risicopremie op de olieprijs.

Handelaren proberen momenteel de laatste vrachten beschikbare olie op te kopen, wat de prijs verder opdrijft. Daarnaast wordt ook het vloeibare gas vanuit landen als Qatar geraakt, doordat gastankers noodgedwongen vaart minderen of omkeren na raketaanvallen in de regio.

Pompstations voeren prijsverhoging direct door

Voor de Nederlandse consument betekent dit ronduit slecht nieuws. Zondagmiddag stonden er al zichtbaar langere rijen bij diverse tankstations in het hele land van automobilisten die nog snel wilden voltanken tegen het eerdere tarief. Die reactie is begrijpelijk, want de prijsstijgingen op de wereldmarkt worden vrijwel direct doorberekend in de tarieven aan de Nederlandse pomp.

Vrijdag bereikte de landelijke adviesprijs voor een liter Euro95 al 2,285 euro, het hoogste niveau in meer dan twee jaar tijd. Diesel stond op 2,080 euro. Consumentencollectieven en analisten verwachten dat daar de komende dagen nog meerdere centen per liter bovenop zullen komen.

De Nederlandse automobilist wordt dubbel geraakt, omdat een prijsstijging van de kale benzine extra hard aankomt in een land waar de pompprijs al voor zeventig procent uit vaste belastingen en torenhoge accijnzen bestaat.

OPEC kan de reddingsboei toewerpen

Er is wel een sprankje hoop voor de middellange termijn. Het oliekartel OPEC en bondgenoten zoals Rusland komen deze week bijeen. Zij overwegen de eigen olieproductie flink te verhogen om de tekorten op de markt op te vangen.

Mocht er meer olie beschikbaar komen en het conflict de-escaleren, dan verwachten beursanalisten dat de handelaren die nu massaal speculeren op prijsstijgingen, hun winst pakken. Vervolgens zullen zij massaal inzetten op prijsdalingen, wat de olieprijs net zo hard weer omlaag kan drukken. Voorlopig is de burger echter overgeleverd aan de grillen van de wereldmarkt.