'De helft bestaat uit overheidsheffingen': Nederlandse belasting op brandstof is de allerhoogste van Europa

Wanneer de ruwe olieprijs door geopolitieke spanningen oploopt, is de reactie aan de Nederlandse pomp onmiddellijk. Volgens de meest recente data van de vergelijkingssite Independer en UnitedConsumers klom de gemiddelde landelijke adviesprijs (GLA) voor een liter Euro95 onlangs al naar een stevige €2,319. Energie-expert Pim Holstvoogd benadrukt echter dat deze hoge eindprijs niet uitsluitend aan de grillige oliemarkt is toe te schrijven.

"Ook de gasprijzen zijn door de onrusten door het dak gegaan," vertelt Holstvoogd in het persbericht. "Toch is het wel goed om te vertellen dat de prijs die consumenten betalen, maar voor een deel wordt bepaald door de marktprijs. Meer dan de helft van de gasrekening bestaat uit overheidsheffingen. Dat is bij benzine exact hetzelfde verhaal."

Het werkelijke pijnpunt ligt dan ook in Den Haag. Uit een uitgebreide analyse van Eurostat-cijfers blijkt dat Nederland binnen de Europese Unie de absolute kroon spant als het gaat om belastingdruk op brandstof. Van de adviesprijs van ruim twee euro, verdwijnt er momenteel 1,20 euro direct als belasting en accijns in de staatskas. Daarmee is Nederland aanzienlijk duurder dan Denemarken (het op één na duurste land in Europa), waar de belasting op een liter brandstof tien cent lager ligt. Gemiddeld betalen automobilisten in veel andere Europese landen zo'n 34 cent per liter minder aan hun overheid. In Bulgarije is de heffing het laagst, met een belastingdruk van slechts 57 cent per liter.

Zakelijke paniek en logistieke chaos

De recente prijsstijgingen zorgden direct voor de nodige onrust in de brandstoflogistiek. Bij brandstofleverancier Kuster Energy, een bedrijf dat tientallen tankstations in Nederland en Duitsland beheert, ontstond een regelrechte stormloop na de eerste berichten over nieuwe aanvallen in Iran.

Commercieel directeur Jan Pieter de Wilde verklaarde tegenover het AD dat zijn bedrijf in de vroege ochtend werd overspoeld met telefoontjes van tankstationhouders, boeren en ondernemers die massaal hun opslag wilden vullen om verdere prijsstijgingen voor te zijn. De leverancier moest naar eigen zeggen lokaal tien keer zoveel brandstof leveren als op een normale werkdag.

Experts van UnitedConsumers sluiten niet uit dat de benzineprijs de komende tijd – afhankelijk van de escalatie in de olieproducerende regio – weer in de buurt kan komen van de oude recordprijs van 2,50 euro uit 2022.

De grens over blijft lonen

Ondanks de stijgende wereldwijde prijzen, is het voor Nederlandse grensstreekbewoners onverminderd rendabel om hun heil in het buitenland te zoeken. Ook in Duitsland lopen de prijzen momenteel logischerwijs op; in grensplaatsen zoals Kleef betaalde men onlangs al 1,83 euro voor een liter E10-benzine. Toch blijft het verschil met de Nederlandse pomp aanzienlijk.

Zowel Kuster Energy als Independer concluderen dat tanken in Duitsland structureel voordeliger zal blijven, simpelweg omdat het Duitse accijnstarief (1,09 euro belasting per liter) een stuk milder is dan de Nederlandse variant. Een rit naar de oosterburen levert daardoor al snel een direct voordeel op van zo'n tien tot in uiterste gevallen twintig cent per liter. Zolang de Nederlandse politiek vasthoudt aan de huidige, koplopende belastingdruk, blijft deze Europese prijsongelijkheid gegarandeerd in stand.