Als een elektrische auto op lage snelheid passeert, is doorgaans een licht futuristisch gezoem hoorbaar. Dat geluid is geen hippe designkeuze, maar een wettelijke verplichting. Sinds 2019 (en definitief voor alle nieuwe stekkervoertuigen sinds 2021) eist Europa dat deze auto's zijn uitgerust met het Acoustic Vehicle Alerting System (AVAS).
Omdat een EV onder de 20 km/u nagenoeg geruisloos is, creëert dit gevaarlijke situaties voor fietsers en voetgangers. Het AVAS-systeem moet daarom via een speaker een waarschuwingstoon produceren van minimaal 56 decibel tot maximaal 75 decibel. Zodra de auto sneller rijdt dan 20 km/u, schakelt het systeem zich automatisch uit, omdat het afrolgeluid van de banden en de windruis dan de overhand nemen en als voldoende waarschuwing gelden.
De opkomst van de brullende 'nep'-motor
Waar het AVAS-systeem uitsluitend is ontworpen voor veiligheid bij lage snelheden, zoeken autofabrikanten tegelijkertijd naar manieren om de stille, klinische rijervaring van sportmodellen wat meer emotie te geven. Het resultaat is de introductie van het Exterior Sound Enhancement System (ESES). Dit is een softwaresysteem dat de auto via externe speakers kunstmatig het ronkende geluid van een traditionele brandstofmotor meegeeft.
Het Duitse vakblad Autoservicepraxis (ASP) verzamelde onlangs treffende voorbeelden. De sportieve Hyundai Ioniq 5 N vult de straat desgewenst met het geluid van een brullende 2.0-liter turbomotor. Zowel Porsche (Taycan) als Audi (e-tron GT) simuleren een diep motorgebrom, en de ontwerpers van het Stellantis-concern zouden naar verluidt liefst 6.000 uur hebben gesleuteld aan het specifieke "gebrul" van de elektrische Abarth 500e.
Nederland versus Duitsland
Precies dit soort 'pretaansluitingen' liggen momenteel zwaar onder vuur bij de Economische Commissie voor Europa van de VN (UNECE), de internationale commissie die de geluidsnormen voor voertuigen vaststelt. Tegenstanders van het ESES-systeem, waaronder Nederland en Frankrijk, wijzen op gezondheidsdata en stellen dat het toevoegen van kunstmatig geluid botst met de milieudoelstellingen rondom geluidsoverlast.
Daar tegenover staat de visie en de krachtige lobby van de traditionele autolanden, zoals Duitsland. Zij beargumenteren dat motorgeluid een essentieel onderdeel is van de rijbeleving. Volgens voorstanders trekt de herkenbaarheid van een brullende of ronkende aandrijflijn bovendien traditionele bestuurders over de streep om sneller de overstap naar een emissievrije elektrische auto te maken.
De verwachting is dat er in de komende maanden een verplicht compromis uit de koker rolt. Volgens de huidige conceptvoorstellen mogen fabrikanten het ESES-systeem in de toekomst waarschijnlijk blijven aanbieden, maar met een dwingende voorwaarde: het systeem moet standaard zijn uitgeschakeld wanneer je de auto start (off-by-default). De bestuurder moet het nepgeluid dus elke rit actief zelf aanzetten. Dit is een opvallende afwijking ten opzichte van de regelgeving rondom andere Europese veiligheidssystemen, waarbij de EU de consument juist verplicht om deze bij elke start aan te laten staan.