Olieprijs tikt 100 dollar aan: Euro95 en diesel schieten omhoog

De militaire blokkade van de Straat van Hormuz door Iran ontregelt de belangrijkste logistieke energie-ader ter wereld. Volgens een analyse van de NOS stroomt normaal gesproken ruim twintig procent van de wereldwijde oliehandel door dit smalle knelpunt. Omdat olietankers momenteel vastliggen, stijgt de inkoopprijs op de internationale markten scherp.

Aan de Nederlandse pomp vertaalt zich dit direct in hoge tarieven. Uit de actuele data van UnitedConsumers blijkt dat de Gemiddelde Landelijke Adviesprijs (GLA) voor een liter Euro95 inmiddels op €2,45 staat. Voor dieselrijders is de financiële impact nog groter: met een literprijs van ruim €2,51 is deze brandstof de benzine gepasseerd. Voor de premium varianten tikt de teller af op €2,64 per liter.

Geopolitiek stuwt brandstofprijzen verder op

De marktonrust beperkt zich niet tot stilliggende schepen. Aanvallen op vitale productiefaciliteiten in Iran, Qatar en Saudi-Arabië remmen de fysieke olieproductie af. Hoewel de Verenigde Staten, Brazilië en Guyana hun pompen maximaal aanzetten, is deze extra capaciteit niet afdoende om de weggevallen volumes uit het Midden-Oosten direct te compenseren.

Voor de Nederlandse automobilist wordt deze prijsstijging bovendien versterkt door het nationale belastingstelsel. De overheid heft btw over de totale pompprijs, inclusief de vaste accijnzen. Stijgt de inkoopprijs van brandstof, dan stijgt de btw-opbrengst automatisch mee, wat de klap voor de consument vergroot.

Brandstofprijzen raken de hele economie

Nederland beschikt met de raffinaderijen in Rotterdam over aanzienlijke strategische reserves, wat directe fysieke brandstoftekorten voorkomt. Houdt de zeeblokkade echter maandenlang aan, dan ontstaat er een breder economisch effect. Tegenover het Dagblad van het Noorden (DVHN) legt internationaal econoom Steven Brakman (RUG) uit dat een structureel hogere olieprijs de wereldwijde inflatie direct aanjaagt.

Fossiele brandstof is cruciaal voor de logistieke sector en dient als basisgrondstof voor diverse industrieën. Als de transportsector langdurig torenhoge dieselprijzen moet afrekenen, worden deze gestegen kosten onvermijdelijk doorberekend in consumentenproducten. De stijging bij het tankstation is in dat scenario slechts het begin.