Jelmer (68) rijdt al drie decennia en 350.000 kilometer schadevrij in dezelfde Citroën ZX

Hij kocht in 1993 als eerste eigenaar een knalrode Citroën ZX en blijft doorrijden zolang de auto betrouwbaar en betaalbaar blijft. Na 33 jaar en maar liefst 350.000 kilometer blijkt de nuchtere Fransman de ultieme investering in mobiliteit. Jelmer deelt met ons het verhaal van zijn trouwe ZX.

De keuze voor de Citroën ZX was destijds een logische stap na jarenlang sleutelen aan een 2CV, beter bekend als de Lelijke Eend. Hij zocht een auto voor dagelijks gebruik waarbij hij slechts de sleutel hoefde om te draaien om comfortabel naar Zuid-Frankrijk te kunnen reizen. De concurrentie uit eigen huis, de destijds verouderde en hoekige BX met zijn goedkope plastic interieur, viel al snel af.

Het bestelproces verliep echter niet zonder slag of stoot. Omdat de lokale dealer geen korting wilde geven op een nieuw te bestellen exemplaar in de gewenste kleur, toog de koper resoluut naar de AutoRAI in Amsterdam.

Daar sloot hij rechtstreeks een deal met de Citroën-importeur voor het aankoopbedrag van dertigduizend gulden. De overstap van de primitieve Eend naar de ZX voelde als een enorme luxe-upgrade, mede dankzij de toevoeging van centrale deurvergrendeling en een panoramisch zicht door de voorruit.

Dat aankoopbedrag van dertigduizend gulden lijkt in de huidige economie overigens een absoluut koopje, maar in de praktijk is het tegendeel waar. Gecorrigeerd voor drie decennia aan inflatie, staat dat bedrag vandaag de dag gelijk aan ruim 29.000 euro.

Voor een vergelijkbaar bedrag (iets meer dan 33.000 euro) rijd je tegenwoordig met een gloednieuwe Citroën C4 de showroom uit. Of die moderne C4 echter dezelfde hoeveelheid persoonlijkheid en duurzaamheid biedt als deze oer-Franse hatchback, is nog maar sterk de vraag.

Een eerste jaar vol fabrieksfouten

Wie denkt dat de ruim drie decennia aan rijplezier probleemloos van start gingen, komt bedrogen uit. In de Spaanse fabriek bleek de nieuwe hatchback behoorlijk slordig in elkaar te zijn gezet. In het eerste jaar na de aflevering moest de kersverse eigenaar tot wel vijf keer terug naar de dealer om structurele productiefouten te laten herstellen.

De lijst met gebreken was aanzienlijk: de portieren hingen scheef in hun sponningen, de deurrubbers sloten niet aan, het mechaniek voor de koplampverstelling ontbrak simpelweg en de brandstoftank was dusdanig verkeerd ontworpen dat de auto zonder brandstof kon komen te staan terwijl de tank feitelijk nog deels gevuld was. Na het oplossen van deze kinderziektes bleek de fundering van de auto echter ijzersterk en is hier niks meer van te merken.

Originele koppeling overleeft 350.000 kilometer

Onder de rode motorkap ligt de bescheiden 1.4-liter viercilinder injectiemotor uit de Avantage-uitvoering. Deze krachtbron werd destijds geroemd om zijn hogere betrouwbaarheid ten opzichte van de destijds tevens leverbare zestienkleppers.

Dat dit geen fabeltje is, blijkt uit de indrukwekkende kilometerstand. De auto vereist zelden extra olie tussen de reguliere beurten door. Het meest verbazingwekkende detail aan de techniek is wellicht de aandrijflijn. Na drieënhalve decennia intensief gebruik en talloze vakanties naar Zuid-Europa rijdt de auto vandaag de dag nog steeds rond met de allereerste, originele koppeling.

De Citroën in de Franse Alpen naast een Ami en HY (1994)

De ZX in Frankrijk

De auto van Jelmer in de Spaanse Pyreneeën (1993)

De eigenaar zweert bij twee simpele regels voor dit behoud van materiaal. Allereerst wordt het onderhoud uitsluitend overgelaten aan een vertrouwde garage en wordt er nooit bezuinigd op voorgeschreven servicebeurten.

Ten tweede wordt de auto strikt en zorgvuldig warmgereden, mede doordat hij vrijwel uitsluitend wordt ingezet voor lange afstanden en niet voor korte, slijtageslag-ritjes naar de buurtsuper. Dat de karakteristieke rode lak na al die jaren nog niet is verkleurd of dof is uitgeslagen, is volledig te danken aan de luxe van een overdekte en vaste stalling.

De strijd om steeds zeldzamere reserveonderdelen

Voorlopig denkt de eigenaar absoluut niet aan het inruilen van zijn vertrouwde Fransman. Het ontbreken van moderne rijhulpsystemen, luidruchtige piepjes en dominante touchscreens ervaart hij voornamelijk als een zegen.

Met een gemiddeld en secuur bijgehouden brandstofverbruik van 1 op 17 en een extreem laag leeggewicht van 940 kilogram voor de wegenbelasting, lacht hij vrijwel iedereen financieel uit op de weg.

Toch loert er een onvermijdelijk einde aan de horizon voor deze unieke samenwerking. De fabrikant levert al geruime tijd geen originele onderdelen meer voor dit specifieke model. De vertrouwde garage moet inmiddels uiterst creatief te werk gaan en het internet of de lokale sloperij afspeuren voor cruciale tweedehands onderdelen. Zodra de reparaties onhaalbaar worden door een absoluut tekort aan specifieke componenten, zal de rode ZX zijn langste en trouwste rit definitief moeten afsluiten.