Waarom automobilisten de tank tot de laatste druppel blijven aftoppen ondanks waarschuwingen van experts

Het is een ritueel dat zich bij elke pomp herhaalt. De klik van het vulpistool klinkt maar de vinger van de automobilist blijft nerveus aan de trekker trekken. Nog een kwart liter erbij en nog een paar cent op de teller. In tijden waarin de benzineprijs richting de twee euro vijftig per liter kruipt is zestig euro op de display immers allang geen volle tank meer.

Voor dat bedrag krijg je tegenwoordig nog maar vierentwintig liter brandstof wat voor de meeste middenklassers nog niet eens de helft van de capaciteit is. De drang om elke druppel mee te pakken is dan ook groter dan ooit.

Het voelt ook volkomen logisch om die tank zo vol mogelijk te gooien. Misschien ben je wel een paar kilometer omgereden voor een lagere literprijs bij een onbemande pomp of ben je bang voor de nabije toekomst.

Met de aanhoudende onrust in het Midden Oosten en de blokkade van de Straat van Hormuz is het einde van de prijsstijgingen immers nog lang niet in zicht. De angst dat de benzine morgen nog duurder is drijft ons ertoe om de tank tot de rand te vullen. Toch is die klik geen suggestie maar een dwingend technisch advies. Het is het moment waarop jouw auto zegt dat het genoeg is.

In werkelijkheid ben je op dat moment je eigen auto aan het slopen. Een moderne brandstoftank is geen simpele emmer waar je ongestraft een schepje bovenop kunt doen. Het is een complex en gesloten systeem dat ruimte nodig heeft voor gassen en expansie.

Door te blijven doorklikken vul je de expansieruimte die cruciaal is voor de werking van je motor. Je koopt op dat moment geen extra zekerheid maar je koopt een gegarandeerde storing in het brandstofsysteem.

Het verzopen filter als peperdure herinnering

De grootste boosdoener van dit gedrag is het zogeheten EVAP systeem. Dit is een filter vol actieve koolstof dat schadelijke benzinedampen opvangen voordat ze de buitenlucht bereiken. Dit filter is uitsluitend ontworpen voor dampen en absoluut niet voor vloeistof.

Wanneer je de tank tot de rand toe volpropt stroomt de vloeibare benzine direct dit filter in. Het resultaat is een verzopen systeem dat onmiddellijk voor storingen zorgt. Een brandend motorstoringslampje en een motor die direct na het tanken weigert aan te slaan zijn de eerste signalen dat je te ver bent gegaan.

Het vervangen van zon koolstoffilter is geen goedkope grap. Terwijl jij dacht een paar dubbeltjes te besparen door maximaal te bunkeren tegen de huidige prijzen sta je bij de garage een rekening van honderden euro's te betalen.

Het is de ultieme prijs voor onze afrondingsdrang en onze angst voor de oliemarkt. De experts zijn er al jaren duidelijk over: voor negenennegentig procent van de moderne auto's is de eerste klik de absolute grens. Dat jij nu nog steeds die laatste liters erin perst is precies waar de garagehouders op hopen.

Trap er niet meer in

De psychologische les achter het doorpompen is simpel en pijnlijk. Het menselijk brein houdt van ronde getallen en haat het idee van een lege ruimte zeker als die ruimte morgen goud waard is.

We willen die zestig of tachtig euro op de display zien en we willen die tank tot de nok toe vol hebben voor ons eigen gevoel van veiligheid tegenover de grillige wereldpolitiek. Het is een placebo voor onze eigen onzekerheid.

De realiteit is dat de pomp vaak de overtollige brandstof via de dampafzuiging direct weer terugzuigt. Je betaalt dan letterlijk voor benzine die nooit je motor haalt maar direct weer het systeem van het station in verdwijnt.

Dus sta je straks weer bij de pomp? Luister dan een keer echt naar die klik. Hang de slang direct terug in de houder. Je auto merkt het verschil in kilometers niet maar je brandstofsysteem zal je dankbaar zijn. Laat die laatste centen gewoon staan. Het voelt misschien tegenstrijdig als je net goedkoop hebt getankt maar het bespaart je een hoop ellende onder de motorkap.