Waarom moderne ledverlichting ons massaal verblindt

Wie na zonsondergang de weg op gaat kan er niet meer omheen. De zachte gele gloed van de traditionele halogeenlamp heeft plaatsgemaakt voor een agressieve muur van wit en blauwachtig licht. Deze moderne ledverlichting is technisch gezien superieur omdat het een veel hogere lichtopbrengst heeft en minder stroom verbruikt. Het grote probleem is echter de enorme intensiteit van deze lichtbronnen.

Waar een oude lamp het licht nog enigszins diffuus verspreidde bundelen moderne units de stralen tot een messcherpe focus. Zodra de afstelling van zon koplamp slechts een fractie van een graad afwijkt verandert het dimlicht voor een tegenligger direct in een verblindende schijnwerper die het zicht voor enkele seconden volledig wegneemt.

De invloed van hoge SUVs en slechte afstelling

De opkomst van de SUV en de crossover verergert dit probleem aanzienlijk. Bij deze hoogpotige modellen zitten de koplampen fysiek veel hoger op de carrosserie dan bij een traditionele sedan of hatchback. Hierdoor schijnen de felle lampen bij een lichte drempel of een glooiing in de weg direct recht in de achteruitkijkspiegel of de ogen van de tegenligger.

Vooral bij populaire modellen zoals de vroege Tesla’s blijkt de fabrieksinstelling van de verlichting in de praktijk vaak veel te hoog te staan. Omdat de eerste apk pas na vier jaar plaatsvindt rijden duizenden auto’s jarenlang rond met een lichtbeeld dat levensgevaarlijk is voor medeweggebruikers zonder dat de eigenaar zich hiervan bewust is.

Falende techniek en menselijke fouten

Naast de fysieke hoogte van de lampen speelt ook de falende automatisering een grote rol in de dagelijkse irritatie. Veel moderne auto’s zijn uitgerust met adaptief grootlicht of matrix systemen die beloven om tegenliggers automatisch uit de lichtbundel te snijden.

In de praktijk blijken deze systemen echter vaak te traag of onnauwkeurig. Ze herkennen fietsers achter een heg of vrachtwagenchauffeurs die hoog boven de vangrail zitten regelmatig niet waardoor deze weggebruikers alsnog vol in de schijnwerpers worden gezet.

Bovendien ontbreekt bij veel moderne auto’s met automatische hoogteregeling de mogelijkheid voor de bestuurder om zelf de lampen even omlaag te draaien wanneer de kofferbak volgeladen is met zware bagage.

Praktische oplossingen voor de weggebruiker

De reactie van gefrustreerde automobilisten is vaak om met grootlicht terug te seinen onder het motto dat gedeelde smart halve smart is. Hoewel de drang om de tegenligger te attenderen op zijn verblindende lampen begrijpelijk is waarschuwen experts dat dit de situatie alleen maar onveiliger maakt.

Het resultaat is namelijk dat er nu twee bestuurders tijdelijk niets meer zien met alle risico’s van dien. Voor wie echt last heeft van het lichtgeweld kan een bril met gele glazen of een lichte polarisatie helpen om het contrast te verbeteren en de scherpe randjes van het witte licht op te vangen. Toch ligt de echte oplossing bij de fabrikanten en de keuringsinstanties die strengere eisen moeten stellen aan de afstelling en de maximale felheid van deze lichtkanonnen.