Achtergrond

Meer betalen op basis van vervuiling: fabrikanten eisen strengere wegentol

De Europese koepelorganisatie ACEA dringt aan op een systeem waarbij vervuilende vrachtwagens fors meer gaan betalen voor het gebruik van de weg. Volgens de fabrikanten is een scherpe beprijzing op basis van CO2-uitstoot de enige manier om de transportsector te dwingen tot een snelle overstap naar schone trucks en bussen.

Jesper Penninga
vignet
Europese Unie
transport
Meer betalen op basis van vervuiling: fabrikanten eisen strengere wegentol

De verduurzaming van het goederenvervoer in Europa vraagt volgens de auto industrie om een systeem waarbij de kosten direct gekoppeld zijn aan de mate van vervuiling. De branchevereniging ACEA benadrukt in een recent standpunt dat wegentol op basis van CO2 prestaties het krachtigste middel is om de vloot te vernieuwen.

Wie met een vervuilende dieselvrachtwagen de weg op gaat moet volgens de fabrikanten een veel hogere prijs betalen dan nu het geval is. Hoewel de Europese Eurovignet richtlijn dit principe ondersteunt verloopt de invoering in de verschillende lidstaten nog te traag en ongelijkmatig.

Dit belemmert de markt voor elektrische vrachtwagens omdat het financiële nadeel voor wie meer vervuilt nog onvoldoende voelbaar is in de portemonnee van de transportondernemer. De fabrikanten roepen daarom alle EU landen op om zonder uitstel een kilometerheffing in te voeren die direct straft op basis van uitstoot.

Forse verhoging van de kosten voor vervuilende ritten

Een centraal punt in het betoog van de ACEA is dat de huidige extra kosten voor vervuiling vaak nog te laag zijn om echt impact te maken op de bedrijfsvoering. Terwijl Duitsland een voordeel biedt van ongeveer 30 cent per kilometer voor schone vrachtwagens ligt de algemene Europese norm nu op slechts 8 cent per kilometer.

Volgens de fabrikanten is dit verschil veel te klein om transporteurs te laten kiezen voor een duurder emissievrij voertuig boven een vervuilende variant. Zij pleiten daarom voor een aanzienlijke verhoging van de tarieven voor voertuigen met een hoge uitstoot zodat de totale gebruikskosten van een elektrische truck sneller lager uitvallen dan die van een dieselauto. Wie kiest voor vervuiling moet volgens dit voorstel simpelweg de rekening gepresenteerd krijgen.

Tolgeld direct investeren in de schone transitie

Naast het beprijzen van vervuiling hamert de koepelorganisatie op het gericht hergebruiken van de gegenereerde inkomsten uit deze toltarieven. De miljarden euro's die de overheden ophalen via de heffing op vervuilende trucks moeten volgens de ACEA direct worden teruggesluisd naar de sector.

Dit kapitaal is hard nodig voor de versnelde uitrol van publieke laadstations en waterstofstations voor zwaar verkeer door heel Europa. Ook stellen de fabrikanten voor om de middelen in te zetten voor sloopregelingen en financiële steun voor transporteurs die hun vervuilende dieselwagens willen inruilen voor een schone vloot. Door deze koppeling wordt niet alleen de vervuiler harder aangepakt maar wordt de transitie naar een uitstootvrij transport tegelijkertijd versneld.

Geen bezwaar tegen de gecombineerde belasting op diesel

De ACEA weerlegt de zorgen over een dubbele belasting nu transporteurs ook te maken krijgen met het emissiesysteem ETS2 bovenop de wegentol. De organisatie stelt dat de gecombineerde prijsdruk op fossiele brandstoffen en de wegentol nog steeds te laag is om de gewenste verschuiving in de markt te forceren.

Verder pleit de industrie voor een betere afstemming met de Europese klimaatnormen die voorschrijven dat de uitstoot van de totale vloot in 2030 met 43 procent gereduceerd moet zijn. Alleen door vervuiling structureel en zwaar te beprijzen kunnen de doelstellingen voor een emissievrij wegtransport in de komende decennia daadwerkelijk worden gehaald.