Brandstoftekort door oorlog in Iran: Azië op rantsoen en recordprijs aan de pomp

Na achttien dagen oorlog in het Midden-Oosten is de logistiek rond de Straat van Hormuz ernstig verstoord. Deze zeestraat was voorheen verantwoordelijk voor twintig procent van de wereldwijde oliehandel, waarbij tachtig procent van die voorraad voor de Aziatische markt bestemd was. Door de huidige blokkade nemen overheden maatregelen om de schaarse brandstofvoorraden te rantsoeneren.

Restaurants en crematoria passen werkwijze aan

In India hebben restaurants het advies gekregen om te stoppen met frituren en gerechten die langdurig moeten pruttelen te mijden. De prijs van vloeibaar gas (LPG) is in korte tijd meer dan verdubbeld. De Financial Times meldt dat dit ook gevolgen heeft voor de openbare voorzieningen: crematoria in steden zoals Pune kunnen geen gas meer gebruiken en wijken uit naar elektrische ovens of steenkool. In Mumbai heeft inmiddels twintig procent van de hotels de deuren gesloten vanwege de brandstoftekorten.

Pakistan en de Filipijnen hebben een vierdaagse werkweek ingevoerd voor ambtenaren om het energieverbruik te verminderen. In Bangladesh zijn universiteiten gesloten en examens uitgesteld om de vraag naar stroom te beperken. De schaarste leidt in de gehele regio tot een stijgende prijs voor gascilinders op de informele markt.

Rantsoen van vijf liter voor motoren

In Sri Lanka staan lange wachtrijen bij de tankstations onder toezicht van de politie. Motorrijders mogen daar nog maximaal vijf liter per week tanken en automobilisten vijftien liter. Volgens Het Financieele Dagblad onderzoeken landen zoals Vietnam, Thailand en de Filipijnen de mogelijkheid om olie uit Rusland te importeren om de economische gevolgen van de crisis te beperken. Japan heeft inmiddels tachtig miljoen vaten uit de strategische voorraad vrijgegeven.

Nederlands prijsrecord aan de pomp

In Europa zijn nog geen maatregelen voor rantsoenering van kracht, maar de financiële impact is groot. Uit de meest recente gegevens van UnitedConsumers blijkt dat de Gemiddelde Landelijke Adviesprijs (GLA) voor een liter Euro95 is gestegen naar 2,573 euro. Voor een liter diesel wordt inmiddels 2,679 euro gevraagd. Met deze cijfers is het oude prijsrecord uit 2022 definitief verleden tijd. Het kabinet Jetten acht het op dit moment nog te vroeg voor compensatiemaatregelen voor de industrie of consumenten.