'De bumper zat op zijn gezichtshoogte': Daisy (40) is klaar met de SUV-trend

‘Mijn zoon van drie stoof als een speer over het plein', vertelt Daisy. 'Voor het eerst zonder zijwieltjes, los van het zadel en met zijn blik op de horizon. Een mijlpaal waar we als ouders trots op zijn.' Diezelfde week viel er toevallig ook een brief van de gemeente Utrecht op de mat: Lekker lopen, fijn fietsen. Een warm pleidooi om kinderen vaker lopend of op de fiets naar school te brengen. 'Je kunt er zelfs een coole, veilige, nieuwe fiets mee winnen,' voegt ze toe.

Morbide autobesitas

'Sympathiek, maar te mooi om waar te zijn, zolang we de olifant in de straat negeren,' vervolgt ze. 'We kunnen onze kinderen helmpjes opzetten en ze leren uitkijken tot we een ons wegen. Intussen lijdt de moderne gezinsauto aan morbide autobesitas. Terwijl mijn zoon stilhield bij een van de vijf enorme SUV’s op ons kleine pleintje, zag ik het pas echt: die bumper zat op de hoogte van zijn gezicht. Hij is onzichtbaar voor de bestuurder.'

Muur van staal

'Ik kreeg er fysiek buikpijn van toen ik hem daar zag staan naast die muur van staal. Mijn trots maakte plaats voor angst. Mijn eerste impuls: fiets weg, terug in de bakfiets en pas alleen naar buiten als je achttien bent.'

We hebben de mond vol over een leefbare stad en verkeersveiligheid, stelt Daisy. 'We stimuleren onze kinderen om deel te nemen aan het verkeer, maar ondertussen geven we de openbare ruimte weg aan steeds grotere pantserwagens. Wanneer gaan we de veiligheid van onze kinderen eindelijk belangrijker vinden dan het schijnbare comfort van de automobilist? Een veilige fiets bestaat namelijk niet in een straat die gedomineerd wordt door gepantserde ego’s.'

En wie de emotie en de persoonlijke kreet van Daisy staaft met de wereldwijde veiligheidsdata, ziet dat haar zorgen feitelijk volledig terecht zijn.

De harde realiteit: 82% meer kans op overlijden

Veel mensen denken dat het met de veiligheid wel meevalt vanwege de geavanceerde noodremsystemen, maar de rauwe statistiek vertelt een ander verhaal. Onderzoekers van de London School of Hygiene & Tropical Medicine (LSHTM) en Imperial College London publiceerden onlangs een uitgebreide meta-analyse. Ze bestudeerden data van ruim 680.000 botsingen over een periode van 35 jaar in de VS en Europa.

De conclusie is confronterend: een voetganger of fietser heeft 44 procent meer kans om te overlijden bij een aanrijding met een SUV of pick-up dan bij een aanrijding met een gewone personenauto. Omdat kinderen fysiek kleiner zijn, loopt dit risico bij hen zelfs op tot 82 procent.

De natuurkunde van een 'stalen muur'

Hoe zo'n aanrijding fataal kan zijn, wordt duidelijk uit de anatomie van het voertuig. Bij een traditionele, lagere auto worden bij een impact de benen geraakt, waarna het slachtoffer over de relatief vergevingsgezinde motorkap rolt. Een moderne SUV heeft echter een hoge, stompe neus.

Het Amerikaanse veiligheidsinstituut IIHS (Insurance Institute for Highway Safety) toonde in 2023 aan dat auto's met een motorkap hoger dan 1 meter tot 45 procent vaker fataal zijn, ongeacht de vorm van de neus. Bij de iets lagere modellen verhoogt juist de verticale, stompe neus het risico aanzienlijk. De fysieke impact is wezenlijk anders: je wordt veel minder snel over de auto gelanceerd. In plaats daarvan krijg je de klap vaker direct op je vitale organen (of bij kinderen vol op het hoofd), word je sneller naar voren tegen het asfalt geslagen en beland je eerder onder de wielen.

Ook de cijfers over de exacte hoogte zijn genadeloos. Wetenschapper Justin Tyndall berekende op basis van Amerikaanse data dat elke 10 centimeter extra neus het dodelijk risico voor een voetganger met 22 procent vergroot. Het Belgische verkeersinstituut VIAS voegt daar een nog pijnlijkere Europese realiteit aan toe: kijk je naar álle kwetsbare weggebruikers, dus inclusief fietsers en scooterrijders, dan schiet dat dodelijke risico per 10 centimeter extra blik zelfs met 27 procent omhoog.

Snelheidslimieten zijn daarbij geen heilige graal. Zelfs in 30-zones blijft een botsing met een hoog, zwaar voertuig aanzienlijk gevaarlijker dan met een lagere personenauto.

Blinde hoeken: de tank versus de RAM

Naast de impact bij een crash, is de blinde hoek het grootste gevaar in de woonwijk. Het journalistieke platform Pointer (KRO-NCRV) illustreerde dat onlangs met een veelbesproken vergelijking. Volgens berekeningen van de Canadese civieltechnoloog Myles Russell zou een bestuurder in een Leopard-gevechtstank beter zicht hebben op kinderen direct voor het voertuig dan iemand in populaire Amerikaanse pick-ups zoals de Chevrolet Silverado, Ford F-150 of Dodge RAM.

Dat die extreme vergelijking in de praktijk pijnlijk dicht bij de waarheid ligt, blijkt uit officiële testen. De Europese waakhond Transport & Environment (T&E) deed in 2025 een eigen praktijktest. De bestuurder van een RAM TRX kan een kind van 9 jaar oud dat pal voor de auto staat simpelweg niet zien. Bestuurders van een Land Rover Defender kijken structureel over het hoofd van elk kind jonger dan 4,5 jaar heen. Het IIHS stelde bovendien met nieuwe meetmethodes vast dat het voorwaartse zicht binnen een straal van 10 meter bij sommige modellen in de afgelopen 25 jaar met maar liefst 58 procent is afgenomen.

De Nederlandse paradox

Deze data is voor Nederland, hét fietsland bij uitstek, opvallend. Cijfers van de SWOV tonen aan dat in de periode 2020-2024 de meeste jonge verkeersdoden (44 doden in de leeftijd 0-14 jaar) vielen terwijl zij fietsten. We sturen onze kinderen actief de straat op, maar parkeren diezelfde straat steeds vaker vol met het grootste gevaar.

Het aandeel van uitsluitend SUV's en crossovers op de Nederlandse nieuwmarkt tikt inmiddels namelijk de 60 procent aan. Zelfs de gigantische Amerikaanse pick-ups floreren hier. Volgens Europese data werden er in een paar jaar tijd liefst 3.522 nieuwe Dodge RAM's in het relatief krappe en vlakke Nederland ingeschreven, tegenover slechts 34 in het uitgestrekte en bergachtige Noorwegen.

De illusie van de 'veilige' gezinsauto

Het IIHS rekende recentelijk af met het hardnekkige excuus dat mensen een zware SUV kopen 'voor de veiligheid van het eigen gezin'. De veiligheidswinst voor de inzittenden vlakt namelijk al heel snel af zodra een auto zwaarder wordt dan het gemiddelde. Daarna brengt het extra gewicht en formaat voornamelijk de buitenwereld exponentieel in gevaar.

Er klinkt gelukkig een tegengeluid. Het EU Urban Mobility Observatory ziet steeds vaker de succesvolle inzet van School Streets, waarbij straten rond scholen tijdens de spits dichtgaan voor auto's. Daarnaast roept Transport & Environment Brussel op om de motorkaphoogte van nieuwe auto's per 2035 te maximeren op 85 centimeter.

Maar totdat de wetgever ingrijpt of de autoconsument zijn aankoopgedrag aanpast, blijft de kreet van Daisy actueel. We hebben de mond vol over een leefbare stad, maar een écht veilige fietsomgeving staat op gespannen voet met een straatbeeld dat gedomineerd wordt door gepantserde ego's.