Achtergrond

Waarom de explosieve prijsstijging van diesel het definitieve einde van de dieselauto kan betekenen

De Europese Unie ziet haar wens in vervulling gaan nu de prijs van diesel die van benzine ruimschoots passeert. Door de onrust in het Midden Oosten en het afschaffen van belastingvoordelen verliest de brandstof mogelijk zijn laatste bestaansrecht.

Jesper Penninga
Dieselauto's
Dieselprijs
Waarom de explosieve prijsstijging van diesel het definitieve einde van de dieselauto kan betekenen

Voor automobilisten was het jarenlang een gouden regel: wie veel kilometers maakt kiest voor een dieselauto. Aan die zekerheid is nu een abrupt einde gekomen. De Europese Unie probeert al jaren om het gebruik van deze brandstof te ontmoedigen en lijkt nu eindelijk haar zin te krijgen.

Door een combinatie van de onrust in het Midden Oosten en het afschaffen van oude belastingvoordelen is diesel inmiddels vijftien cent per liter duurder dan benzine. Daarmee verliest de brandstof zijn belangrijkste wapenfeit: het financiële voordeel aan de pomp.

De invloed van de onrust in het Midden Oosten

De recente geopolitieke spanningen hebben de oliemarkt volledig op zijn kop gezet. Sinds de uitbraak van het conflict in Iran is de wereldwijde vraag naar gasolie vanuit ontwikkelingslanden geëxplodeerd terwijl het aanbod juist is gekrompen.

Binnen enkele dagen na de eerste raketaanvallen schoot de literprijs van diesel voorbij die van benzine. Waar de prijzen aanvankelijk rond de anderhalve euro schommelden is het gat inmiddels opgelopen tot een structureel verschil van vijftien cent in het nadeel van de dieselrijder. Omdat het raffineren van moderne diesel duurder is dan de productie van benzine zal dit prijsverschil vermoedelijk niet snel verdwijnen.

Het einde van Europese subsidies

Bovenop de stijgende marktprijzen verdwijnen ook de laatste politieke vangnetten. Vanuit Brussel wordt al langer zware druk uitgeoefend op lidstaten om historische belastingvoordelen voor de brandstof af te schaffen. In landen als Spanje gold jarenlang een subsidie van elf cent per liter om de transportsector te ontzien.

Onder druk van de Europese Commissie die het inhouden van belangrijke fondsen als drukmiddel gebruikt vallen deze voordelen nu definitief weg. Voor de Europese beleidsmakers is deze perfecte storm een reden tot vreugde omdat het de verkoop van vervuilende voertuigen op een natuurlijke manier afremt.

Gevolgen voor de automarkt

De verkoopcijfers van nieuwe dieselvoertuigen zijn de afgelopen twee jaar al gedaald tot een historisch dieptepunt. Hoewel fabrikanten als Mercedes nog steeds succesvol hybride varianten met een groen label verkopen verdwijnt de financiële logica voor de consument in rap tempo.

Voor de miljoenen bestaande voertuigen op de Europese wegen is er nog wel toekomst maar de gouden tijden van de goedkope brandstof keren vrijwel zeker niet meer terug.