In Frankrijk kost de verkeerde uitrit je banden: zou dat in Nederland ook kunnen?

De strip werd geplaatst omdat te veel automobilisten de uitrit in de verkeerde richting gebruikten. Op papier is de logica eenvoudig: wie de rijrichting volgt, merkt niets. Wie de uitrit verkeerd neemt, wordt direct gestopt. Volgens TF1 is zo’n systeem op privéterrein in Frankrijk in beginsel toegestaan, zolang het voldoende duidelijk is aangegeven. In deze zaak zou dat met een waarschuwingsbord zijn gebeurd.

Toch is daarmee niet automatisch gezegd dat het ook een verstandige oplossing is. Het gaat hier niet om een paaltje of een extra drempel, maar om een mechanisch systeem dat direct schade veroorzaakt. TF1 sprak met een nabijgelegen garage waar beschadigde auto’s binnenkwamen; volgens de zender ging het in sommige gevallen om twee lekke banden, in andere zelfs om vier.

Hoe zit dat hier?

De interessantste vraag voor Nederland is daarom niet of het in Frankrijk mag, maar hoe zoiets hier juridisch zou worden bekeken. Een parkeerterrein op privégrond is in Nederland namelijk niet automatisch een vrijplaats waar alles kan. Een terrein kan onder omstandigheden een weg zijn in de zin van de Wegenwet.

Daarnaast geldt dat verkeersregels uit de Wegenverkeerswet ook van toepassing kunnen zijn op wegen die feitelijk voor het verkeer openstaan, ook als ze niet openbaar zijn in de zin van de Wegenwet. De wet zelf definieert 'wegen' als alle voor het openbaar verkeer openstaande wegen of paden.

Dat betekent ook dat een terreineigenaar niet zomaar losstaat van de gebruikelijke zorgplicht. Volgens de ANWB is op particuliere wegen de eigenaar in beginsel de wegbeheerder. Die wegbeheerder kan aansprakelijk zijn voor gebreken aan de weg die bij normaal weggedrag gevaar en schade opleveren.

De grens tussen handhaven en vernielen

Juist daar zit de juridische spanning. Zo’n anti-terugrijstrip is immers niet bedoeld voor normaal gebruik, maar juist om fout gebruik hard af te straffen. Dat maakt een Nederlandse beoordeling waarschijnlijk minder zwart-wit. Vragen zouden dan eerder liggen bij de inrichting van het terrein, de waarschuwing ter plaatse, de feitelijke toegankelijkheid voor publiek en de proportionaliteit van de maatregel. De Franse oplossing laat vooral zien hoe snel een praktisch verkeersmiddel kan omslaan in een bron van schade en discussie.

Kortom: in Frankrijk lijkt de strip vooral een hard antwoord op hardleerse spookrijders. In Nederland zou dezelfde maatregel waarschijnlijk vooral juridische vragen oproepen. Niet omdat privéterrein hier niets betekent, maar omdat 'eigen grond' nog altijd niet automatisch gelijkstaat aan 'alles mag'.